Bir var oluş hikayesi: Su

Diyetisyen Gizem Şeber: “Su; besinlerin vücudumuzda parçalanması, sindirilmesi, emilmesi ve vücutta kullanılması için gereklidir. Vücutta çevresel faktörler nedeniyle biriken artıkları ve ilaç kullanımı sonrası oluşan yıkım ürünlerinin atılmasında rol oynar. Kanın önemli bir kısmı sudan oluşur. Bu nedenle su, kan dolaşımının düzgün sağlanması için önemli ve gerekli bir öğedir. Vücudumuzun sıcaklığının korunmasında görev alır. Vücut ısısının dengede olması için, fazla ısıyı dışarı transfer eder. Kan basıncının düzenlenmesinde ve sağlığın sürdürülmesinde gerekli olan bazı iyon ve mineralleri vücutta gerekli bölgelere taşır.” diyor.

Su dengesini sağlamak önemlidir
Vücudunuz açısından, su dengenizi sağlamanız oldukça önemlidir. Gün boyunca ter, idrar, diğer atık maddeler ve akciğerlerinizden kaybettiğiniz su ve tükettiğiniz besinlerle, vücudunuzda oluşturduğunuz, içeceklerle aldığınız su miktarını dengede tutmalısınız.

Vücudunuzda, %1 su kaybı olduğunda susuzluk duygusu oluşur. Su kaybı %3 olduğunda fiziksel performansta, %5 olduğundan ise bilişsel performansta azalma gözlenir. Daha fazla miktarda su kaybında ise, aşırı yorgunluk, soluma güçlüğü, böbrek yetmezliği ve ölüm gözlenebilir. Vücudunuzdaki su dengesinin bozulması ve buna bağlı olarak aşırı su kaybı ve sonucunda oluşan sağlık sorununa dehidratasyon adı verilir.

Kaybedilen su, yerine konmadığında vücutta aşırı su kaybına bağlı sağlık sorunları (Dehidratasyon) görülür. Vücuttaki su miktarının yeterli olup olmadığını değerlendirmek için idrar renginin kontrol edilmesi gerekir. İdrar renginin koyu sarı olması bir alarm durumu olarak algılanmalı ve idrar rengi açık sarıya dönüşene kadar su içmeye devam edilmelidir.

Günlük su tüketimi
Günlük su ihtiyacınızı, yaklaşık olarak 8–12 su bardağı su içerek karşılayabilirsiniz. Su içme alışkanlığını kazanmanız, vücudunuzun dengesi açısından önemlidir. Bu yüzden, susuzluk hissiniz oluşmadan su içmeye özen göstermelisiniz. Günlük sıvı ihtiyacınız; aldığınız besinlerle ve enerji miktarı ile ilişkilidir. Bebek ve çocuklar, aldıkları 1 kalori başına 1,5 ml sıvı tüketirken, yetişkinlerde ise bu miktar 1 kalori için 1 ml’dir.

Her su içilir mi?
Kullandığınız içme sularının bazı özelliklere sahip olması gerekir. İçtiğiniz suyun, subjektif ve objektif kalitesi oldukça önemlidir. Bulanık ve gözle görünür kirliliği olan suları, sağlığınızı bozucu etmenleri barındırabileceğinden dolayı kesinlikle tüketmemelisiniz. En iyi kalitede su kaynaklarının kullanılması, bu su kaynaklarının korunması için önlem alınması ve suların tüketime uygun olup olmadığının düzenli olarak kontrol edilmesi gerekir. İçme sularının PH’ı 7–8,5 arasında olmalıdır. İçme suyunda insan sağlığını bozucu etki gösteren amonyak, nitrit ve nitrat yer almamalıdır.

İçme ve kullanma sularının sertlik derecesi de önemlidir. Suların sertlik derecesi genellikle Fransız sertlik derecesi kullanılarak ölçülür ve bir Fransız sertlik derecesi suyun 10 mg kalsiyum karbonat içerdiğini gösterir. Sert suları aşırı tüketmeniz, midenizde şişkinlik hissinin oluşmasına yol açabilir. Bunun yanı sıra, yemek yapımında kullanmanız da pişirme sürenizi uzatır, fakat sert suların kalp sağlığını koruyucu etkileri olduğu da düşünülür.

Su tüketimini arttırmak için pratik öneriler

• Susamadan su içme alışkanlığı kazanmaya çalışın.

• Sabah uyanır uyanmaz 1 su bardağı su ile güne başlayın.

• Ofisinizden veya bulunduğunuz ortamdan su şişenizi eksik etmeyin. Her aklınıza geldiğinde yudum yudum su içmeye çalışın.

• Her öğün öncesi 1 su bardağı su için.

• Aşırı derecede çay, kahve ve asitli içecek içmek susuzluk hissini bastırır. Bu tür içeceklerin tüketimini azaltın.

• Gün boyunca yanınızda bulunan kişiye size su içmeyi hatırlatmasını rica edin.

• Bilgisayarınıza, buzdolabınıza kısacası görebileceğiniz her yere “Su içmeliyim!” yazısı asın.

• Günlük su tüketiminizi takip edin. Günlük hedefinize ulaştığınızda kendinize küçük bir ödül verin.

• Egzersiz öncesinde ve sonrasında tartılın. Hafiflemeniz su kaybına bağlıdır. Su kaybınızı su içerek telafi edin.

• Suyu tadından ötürü içmekte zorlanıyorsanız, birkaç damla limon suyu eklemeyi deneyebilirsiniz.

• Tansiyon sorununuz yoksa doğal maden sularını ve mineralli suları da su yerine tercih edebilirsiniz.