Rize'de Sel ve Nedenleri
Ziraat Mühendisleri odası tarafından Gazeteciler ve muhabirler derneğinde düzenlenen basın toplantısında sel felaketinin nedenleri açıklandı.
Rize Ziraat Mühendisleri odası başkanı Muhammet Pertek yaptığı açıklamada “Bu ülkenin mühendislerinin, mimarlarının ve şehir plancılarının tüm uyarılarına rağmen meteorolojik risk ve tehlikelere karşı gerekli bilimsel uygulamaları dikkate almadan yapılaşmaya izin verenler ve göz yumanlar karşısında haklılığımız bir kez daha ortaya çıkmıştır” dedi.
Pertek “ZMO olarak her zaman söylediğimiz gibi bir daha belirtiyoruz ki; Rize’mizde her şiddetli yağış sonucunda meydana gelen ve can ve mal kayıplarına neden olan sel olaylarının başlıca üç sebebi bulunmaktadır. Bunlar; şehir merkezinden geçen derelerin üzerlerinin kapatılması, Doğu Karadeniz Otoyolunun inşaatı sırasında yapılan hatalar ve dere yataklarında yapılaşmaya izin verilmesidir” dedi.
Pertek “Rize Kent Merkezinden geçen birçok derenin üzerinin kapatılarak dere yataklarının yüksek yoğunluklu yapı alanları olarak kullanılması ülkemizin en çok yağış alan ili olmamız nedeniyle akılcı bir uygulama değildir. Aynı uygulamalar devam ettirilmesi her şiddetli yağış sonucunda benzer olayların yaşanmasını doğuracak ve hatta daha çok can ve mal kaybının meydana gelmesine neden olacaktır. Bu nedenle dere ve çay yatakları kesinlikle yerleşime kapatılmalı ve bu alanlarda imar izni verilmemelidir. Yağışlı dönemlerde yüzey sularının drenajını sağlayan kuru dere yatakları başta olmak üzere, tüm dere yataklarının sel taşkın seviyeleri belirlenmelidir. Yerleşim yerleri içinde kalan tüm derelerin doğal drenaja izin verecek şekilde üstü açılmalı ve modern şehircilik anlayışına uygun olarak altyapısı ve üst yapısı ( menfez, köprü gibi) yeniden gözden geçirilerek buralarda yeni yaşam alanları inşa edilmelidir” dedi.
ZMO Başkanı “2010 Yılında Gündoğdu Beldesi’nde meydana gelen sel felaketinde olduğu gibi 25 Eylül 2011 tarihindeki sel felaketi de göstermiştir ki yapımı yeni tamamlanan Doğu Karadeniz Otoyolunun inşaatı sırasında yapılan hatalar bu tip olaylarda meydana gelen can ve mal kayıplarını arttırmaktadır. Çünkü Samsun’dan başlayıp Sarp sınır kapısına kadar 6 il, 63 ilçe, 9 liman, 2 havaalanı ve birçok yerleşim biriminden geçen ve yaklaşık 550 km uzunluğundaki bu yol ekonomiye, ulaşıma, turizme ve bölgenin gelişmesine önemli katkı sağlamasına rağmen maalesef iklim şartlarına ve bölgenin jeolojik yapısına uygun olarak inşa edilememiştir. Yolun şehir merkezlerinden yer yer 70–100 cm daha yüksekte inşa edilmesi ve yerleşim merkezlerinden geçen derelerin denize ulaşmasını sağlayan menfezlerin gereğinden daha dar ve alçak yapılması nedeniyle aşırı yağışlar sonucu oluşan sel sularının önünde bir bent gibi durarak kolayca denize ulaşmasını engellemektedir. Bundan sonra benzer olaylarda aynı acıların tekrar yaşanmaması için en azından derelerin denize ulaşmasını sağlayan Doğu Karadeniz Otoyolu üzerindeki menfezler ihtiyaca cevap verecek şekilde ıslah edilmelidir” dedi.
Pertek “Dere yataklarının doldurarak yapılaşmaya açılması, yanlış ıslah çalışmalarının yapılması, bölgesel bitki dokusunu bozan ve tahrip eden uygulamalara izin verilmesi ve ya göz yumulması da mal ve can kayıplarını arttıran unsurlar olarak değerlendirilmektedir” dedi.
