Rize’de 23 Temmuz’da dünyaya gelen ve henüz 61 günlükken hayatta kalma mücadelesi veren Betül ve Can Kösem çiftinin minik bebekleri ‘Alya Aden’, tıp dünyasında "Patent Duktus Arteriyozus" (PDA) olarak bilinen kalbe bağlı damar açıklığı nedeniyle zor günler geçiriyordu. Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi’nde uygulanan medikal tedavilere yanıt vermeyen ve durumu her geçen gün ağırlaşan minik ‘Alya Aden’in imdadına zamanında konulan teşhis ve başarılı bir cerrahi müdahale ile kilometrelerce uzaktan gelen uzman bir dokunuş yetişti. Alya bebeğin durumunun kritikleşmesi üzerine yerinde müdahale kararı alındı. Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi Çocuk Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Ali Rıza Karaci, Rize’ye gelerek minik ‘Alya Aden’i tedavi gördüğü hastanede ameliyat etti.
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Rize Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Rize ve bölge sağlık tarihi açısından önemli bir operasyona imza attı. 30 haftalık ve sadece 900 gram olarak dünyaya gelen, anne karnındaki bir damarın doğum sonrası kapanmaması nedeniyle hayati tehlike yaşayan prematüre bebek, İstanbul’dan gelen uzman hekim ve Rize Eğitim ve Araştırma Hastanesi ekibinin ortak operasyonuyla sağlığına kavuştu.
İlaç Tedavisine Yanıt Vermeyince Operasyon Kararı Alındı
Süreç hakkında açıklamalarda bulunan RTEÜ Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi Uzman Dr. Aytaç Kenar, bebeğin klinik durumunu yakından takip ettiklerini belirterek şu ifadeleri kullandı: "Bebeğimiz 30 haftalık ve 900 gram olarak doğdu. Anne karnında var olan ve doğum sonrasında kapanmasını beklediğimiz bir damar, prematüre bebeklerimizde bazen açık kalabiliyor. İlk etapta bebeğimizi medikal tedavilerle iyileştirmeye çalıştık ancak yanıt alamadık. Damarın kapanmaması nedeniyle bebeğimizde klinik olumsuzluklar ağırlaşmaya başlayınca Çocuk Kardiyolojisi bölümümüzün de desteğiyle ameliyat kararı (endikasyon) aldık."
Ameliyat için İstanbul’dan Rize’ye gelen uzman hekimin katılımıyla gerçekleştirilen operasyonda, açık kalan damara "cerrahi ligasyon" (bağlama) işlemi uygulandı. Bebeğin 61. gününde patent duktus arteriyozus (PDA) adı verilen damarının cerrahi olarak kapatıldığını ve operasyonun sorunsuz tamamlandığını müjdeleyen Dr. Kenar, "Bebeğimiz ameliyatı başarıyla atlattı, herhangi bir komplikasyonla karşılaşmadık. Şu anda durumu stabil. Bu müdahalenin bebeğimizin iyileşme sürecine belirgin bir katkı sağlayacağını öngörüyoruz" dedi.
"Bölge Halkı ve Rize İçin Büyük Bir İmkan"
Bu tür yüksek riskli cerrahi operasyonların başka bir ile sevk gerekmeksizin Rize’de yapılabiliyor olmasının altını çizen Uzm. Dr. Aytaç Kenar, hastane imkanlarının geldiği noktaya dikkat çekti. Başka bir merkeze sevk edilmenin prematüre bir bebek için taşıdığı hayati risklerin önüne geçildiğini belirten Kenar, bu durumun Rize ve çevre iller için büyük bir kazanç olduğunu vurguladı.
Hedef: 2 Kilo Sınırı ve Taburculuk
Yaşamının ikinci ayını geride bırakan ve uygulanan tedavilerle 1400 grama ulaşan ‘Alya Aden'in önündeki yeni hedefler de paylaşıldı. Ameliyatın temel amaçlarından birinin bebeğin solunum cihazına olan bağımlılığını azaltmak ve beslenmesini düzene sokmak olduğunu belirten Dr. Kenar, taburculuk planına dair şunları söyledi: "Bu ameliyat, bebeğimizin solunum desteğinden ayrılmasını ve beslenmesinin hızlanmasını sağlayarak iyileşme sürecini ciddi şekilde ivmelendirecektir. Yenidoğan uzmanı olarak takibimizi sürdürüyoruz. Bebeğimiz 1800-2000 gram ağırlığa ulaştığında, düzeltilmiş yaşı 35-36 haftayı bulduğunda, annesini tam olarak emebildiği ve cihazsız nefes alıp verebildiği gün en kısa sürede taburculuğunu planlayacağız."
Dr. Kenar, minik bebeğin yoğun bakım ünitesindeki takibi ve tedavi sürecinin titizlikle devam ettiğini kaydetti.
"1000 Kilometrelik Transfer Riskini Ortadan Kaldırıyoruz"
Başarılı geçen operasyonun ardından açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi Çocuk Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Ali Rıza Karaci, düşük doğum ağırlıklı bebeklerin uzun mesafeli transferlerinde yaşanan hayati tehlikelere dikkat çekti. Prof. Dr. Ali Rıza Karaci, gelişmiş ülkelerdeki sağlık konseptini Türkiye’de de yaygınlaştırmak istediklerini belirterek şunları söyledi: "Benim vurgulamak istediğim, bu küçük ve düşük ağırlıklı bebeklerin transportu çok zor. Diğer illerden İstanbul’a gelen bebekler transfer sırasında büyük sorunlar yaşıyor. Yaklaşık 1000 kilometrelik bir yolu uçakla ve ambulansla katederken ciddi problemler yaşanıyor; havalimanından hastaneye ulaşım bile risk taşıyor. O nedenle yaklaşık 30-40 yıldır özellikle Amerika'da, İngiltere'de, Avrupa'da bu tür vakalarda bu bebeklerin bulundukları hastanelerde ameliyat edilmesi yaklaşımı benimsenmiş durumda. Türkiye'de de son 15 yıldır bu vakaları yatak başında, hastayı riske atmadan yapıyorum ve bu modelin yaygınlaşmasını istiyorum."
Hem Aileye Hem Devlete Büyük Kolaylık
Hastaların il değiştirmeden ameliyat edilmesinin sosyal ve ekonomik boyutuna da değinen Prof. Dr. Karaci, "Bu yöntem sayesinde hem devletimiz tasarruf ediyor hem de aileler il değiştirerek kalacak yer ve benzeri dertlerle uğraşmıyor. Bebekler, İstanbul’da hangi şartlarda ameliyat edilecekse kendi hastanelerinde de aynı imkânlarla sağlığına kavuşabiliyor. Bundan sonraki vakalarda Sağlık Bakanlığımızın ve hastane yöneticilerimizin bizlerle temas kurarak bu modeli uygulamalarını temenni ediyorum. Bunu özellikle vurgulamak istiyorum. Yaygınlaşmasını diliyorum." ifadelerini kullandı.
Minik ‘Alya Aden’Hızla İyileşme Sürecine Girdi
Operasyonun detayları ve ‘Alya Aden’ bebeğin son durumu hakkında da bilgi veren Karaci, kalbe bağlı damar açıklığının akciğerlere fazla kan gitmesine ve dolayısıyla organ yetmezliğine yol açtığını belirtti. Karaci, ameliyatın ardından olumlu bir tablo çizerek konuşmasını şöyle sürdürdü: "Bu damarı kapattıktan sonra bebekler genellikle 5-10 gün içerisinde hızla kilo almaya ve gelişmeye başlar. Solunum cihazından ayrılırlar ve belli bir kiloya ulaştıktan sonra inşallah evlerine taburcu edilirler. Operasyona iki arkadaşımızla girdik, çok komplike bir ameliyat değil. Birkaç vaka gözlemledikten sonra yerel hastanelerdeki hekim arkadaşlarımızın da bu ameliyatları kendi merkezlerinde başarıyla yapacaklarına inanıyorum."
Bakanlık ve İl Sağlık Müdürlüğü Hızla Harekete Geçti
Sürece ilişkin bilgi veren Başhekim Yardımcısı Dr. Mustafa Aksoy, Sağlık Bakanlığı ve Rize İl Sağlık Müdürlüğü’nün hızlı bir reaksiyon gösterdiğini belirterek şunları kaydetti: "Yenidoğan yoğun bakımımızda PDA kapanmasıyla ilgili sıkıntısı olan çocuğumuz için hekimlerimiz bize başvurdu ve acil cerrahi gerektiğini ilettiler. Durumu Rize İl Sağlık Müdürlüğüne bildirdik. Bakanlığımız ve Sağlık Bilimleri Üniversitesinin de desteğiyle gerekli izinler hızla alındı ve Prof. Dr. Ali Rıza Karaci Hocamızı Rize'ye davet ettik. Kendisini ilimizde üçüncü kez ağırlıyoruz. Dün gece Rize’ye gelen hocamız, sabah saatlerinde yoğun bakımda operasyonu gerçekleştirdi. Sorunsuz geçen ameliyatın ardından minik yavrumuzun hızla iyileşmesini bekliyoruz."
"Yoğun Bakım Şartlarımız Üst Düzeyde"
Hastane bünyesindeki teknik donanımın ve yoğun bakım ünitesinin bu tür hassas operasyonlara tamamen uygun olduğunu vurgulayan Dr. Aksoy, Rize'de bu alanın daha da gelişeceğinin altını çizerek, “Bu ameliyatlar hasta başı, yatak başı yapılabilen müdahaleler. Hastanemizde son derece üst düzey yoğun bakım şartlarına sahibiz; hocamız da imkânlarımızı oldukça başarılı buluyor. Yoğun bakım ortamında ameliyathane şartlarını oluşturarak operasyonu tamamladık. Bu, hastanemizde gerçekleştirdiğimiz dördüncü PDA ameliyatı oldu ve hiçbirinde komplikasyon yaşamadık. Artık bu ameliyatlar Rize Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde güvenle yapılabiliyor. İlerleyen süreçte kurulacak Şehir Hastanesi ile birlikte bu kliniği daha da büyüterek çok daha konforlu ve başarılı operasyonlara imza atacağız."
Aksoy, yerinde yapılan bu müdahale sayesinde uzun yolculuk riskinden korunan Alya Aden bebeğin, yoğun bakımdaki takip sürecinin ardından sağlığına kavuşarak ailesine teslim edilmesinin hedeflendiğini kaydetti.
Anne Betül Kösem: "Hem Bebeğimiz Hem Biz Yıpranmadık"
Başarılı geçen operasyonun ardından duygularını paylaşan anne Betül Kösem, uzun ve zorlu süreçte kendilerine destek olan sağlık çalışanlarına ve ameliyat için İstanbul'dan Rize'ye gelen Prof. Dr. Ali Rıza Karaci'ye teşekkür ederek, “Aytaç Kınar hocama, Fatma Ergül hocama çok teşekkür ediyorum. Bu süreçte bize hem psikolojik olarak hem de kızımızın tedavisini en iyi şekilde yerine getirerek destek oldular. İçeride hemşiresinden personeline şahane bir ekip var. Kızımızın doğumdan sonra kapanması gereken bir damarı kapanmamıştı; solunum, kilo alımı ve gelişimi açısından zorlandığı için 61. gününde ameliyata karar verdiler."
"İstanbul’dan Bebeğimiz İçin Geldi"
Bebeğinin şehir dışına sevk edilmeden, kendi yatağında ameliyat edilmesinin aile için büyük bir moral ve kolaylık olduğunu vurgulayan anne Kösem, konuşmasını şöyle sürdürdü: "Ali Rıza Hocam bizi kırmadı ve 'Bebeğin sevki olmasın, aile maddi manevi yıpranmasın' diyerek ta İstanbul'dan buraya geldi. Ameliyatı küvöz başında gerçekleştirdi. Normalde bebeğimin ambulansla başka bir şehre gitme durumu söz konusuydu. Ancak küvöz konforunda bu müdahale yapıldı. Hem biz yıpranmadık hem de bebeğimiz böyle zorlu bir sevk sürecine dahil olmadığı için çok mutluyum. Şu anda sağlık durumu gayet iyi, bundan sonra daha hızlı gelişeceğini söylüyorlar. Başta Ali Rıza Hocam, Fatma Hocam ve Aytaç Hocam olmak üzere tüm ekibe sonsuz teşekkürler, iyi ki varlar."
Prof. Dr. Demiral: "Rize Sağlıkta Çok Önemli Bir Noktaya Geldi"
Rize İl Sağlık Müdürü Prof. Dr. Gökhan Demiral, kentin sağlık hizmeti kalitesindeki yükselişe dikkat çekerek emeği geçen tüm kurumlara ve hekimlere teşekkür etti.
Ameliyatın ardından minik Alya Aden’in durumunun iyiye gitmesinden büyük mutluluk duyduklarını belirten Rize İl Sağlık Müdürü Prof. Dr. Gökhan Demiral, Rize’nin sağlık altyapısında katettiği mesafeyi ve sunulan hizmet kalitesindeki artışı vurguladı.
Sürece katkı sağlayan tüm kurumlara teşekkürlerini ileten Prof. Dr. Demiral, şu ifadeleri kullandı: "Bebeğimizin sağlık durumunun her geçen gün daha iyiye gitmesi bizleri son derece mutlu etti. Rize’mizin sağlık hizmet kalitesi her geçen gün artıyor ve geldiğimiz nokta bu tür kritik müdahalelerin kentimizde başarıyla yapılmasına imkân tanıyor. Bu imkânları bizlere sunan başta Sağlık Bakanlığımıza ve Sağlık Bilimleri Üniversitemize şükranlarımı sunuyorum. "
Sahadaki Ekibe Teşekkür ve Aileye Geçmiş Olsun Mesajı
Operasyonu başarıyla tamamlayan hekimlere ve hastane personeline de özel olarak teşekkür eden İl Sağlık Müdürü Demiral, sözlerini şöyle tamamladı: "İstanbul’dan gelerek ameliyatı gerçekleştiren Prof. Dr. Ali Rıza Karaci Hocamıza, Rize Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanemizin kıymetli doktorlarına ve özveriyle çalışan tüm sağlık ekibimize canıgönülden teşekkür ediyorum. Kösem ailesine geçmiş olsun dileklerimi iletiyor, minik Alya Aden yavrumuza sağlıklı, uzun ve mutlu bir ömür diliyorum."
Prof. Dr. Demiral, sağlıkta sevk eden değil, yerinde tedavi uygulayan bir merkez haline gelen Rize'de, Alya bebeğin yoğun bakımdaki gelişim sürecinin yakından takip edildiğini de sözlerine ekledi.