Ayıların Yaşamları Mercek Altına Alınıyor

Artvin'de 2007 yılından beri uygulanan Kaçkar Dağları Sürdürülebilir Orman Kullanımı ve Koruma Projesi kapsamında Yusufeli ilçesinde bir boz ayıya izleme cihazı takıldı.

Artvin'de 2007 yılından beri uygulanan Kaçkar Dağları Sürdürülebilir Orman Kullanımı ve Koruma Projesi kapsamında Yusufeli ilçesinde bir boz ayıya izleme cihazı takıldı. Çalışma ile ayının 3 yıl boyunca izlenerek ayıların yaşam alanları ve alışkanlıkları, insan yerleşimlerine hangi durumlarda yaklaştıkları, kış uykusuna yatma ve kalkma zamanları tespit ediliyor.

TEMA Vakfı Rize temsilcisi Nevzat Özer yaptığı yazılı açıklamada, Türkiye'nin en büyük memeli hayvanı olan boz ayıların (ursus arctos) Doğu Karadeniz'de hala varlıklarını sürdürdüğünü, ancak boz ayıların yaşam alanlarının daralması yüzünden her geçen gün insanlarla daha çok çatışmaya girdiklerini belirtti.

Dünya genelinde ayıların insanların en fazla 100 kilometre yakınında yaşarken Artvin Yusufeli'de bunun ortalama 15 kilometreye kadar inebildiğini vurgulayan Özer, bu yakınlığa rağmen Yusufeli'de yaşayan boz ayıların dünyadaki türdeşlerine göre çok daha uysal olduğuna işaret etti.

Yaşadıkları alanda yiyecek bulmaları zorlaştıkça tarla, bağ, bahçe ve arılıklara giren boz ayıların bölge halkı için önemli sorun olduğuna dikkati çeken Özer, şöyle devam etti: ''TEMA Vakfı liderliğinde 2007 yılından bu yana Artvin Yusufeli'de uygulanan Kaçkar Dağları Sürdürülebilir Orman Kullanımı ve Koruma Projesi, bölgede boz ayı-insan çatışmasına barışçıl bir çözüm getirdi. Proje kapsamında boz ayıların zarar verdiği tespit edilen bazı bahçelere örnek olarak elektroşoklu tel çit gerildi. Güneş enerjisi ile çalışan tel çitler, tele değen ayılara çok düşük voltajda elektrik vererek caydırıcı bir rol üstleniyor. Böylece insanlar ve boz ayılar birbirlerine zarar vermiyorlar. Ayrıca bölgede yoğun olarak yapılan arıcılık faaliyetleri kapsamında boz ayıların tırmanamayacağı 3 metre yükseklikte kovanların konulduğu demirden arı platformları da bu barışın sağlanmasında önemli bir rol üsteniyor.''

Özer, boz ayının, adından çok söz edilmesine karşın hakkında henüz çok az bilgi bulunan ve yasalarla koruma altına alınmış bir yaban hayvanı olduğunu belirterek, şöyle devam etti: ''Ancak son zamanlarda, özellikle Artvin'de artış gösteren insan-ayı karşılaşmaları, çalışmaların insan ve ayı arasındaki çatışmanın doğası ve dağılımı üzerine odaklanmasına yol açmıştır. Proje çerçevesinde boz ayı-insan çatışmasının azaltılmasına yönelik bir diğer önemli çalışma da boz ayıların radyo vericili telemetri ile izlenerek ekolojilerinin ve insanlarla karşılaştıkları noktaların tespit edilmesidir. Proje kapsamında Yusufeli'de uyutularak yakalanan ve bir kavga sırasında kulağının bir parçasını kaybetmesi nedeniyle 'Kesikkulak' adı verilen boz ayıya izleme cihazı takıldı. 3 yıl boyunca sürdürülecek izleme çalışmalarının sonunda ayıların yaşam alanları ve alışkanlıkları, insan yerleşimlerine hangi durumlarda yaklaştıkları, kış uykusuna yatma ve kalkma zamanları tespit edilecek.

Çatışmanın temel nedenlerinin belirlenmesinden sonra insan kaynaklı ayı ölümlerini ve mevcut çatışmayı azaltmak için hazırlanacak bilgilendirme broşürleri köylülere dağıtılacak. Böylece ayıyla karşılaşıldığında neler yapılması gerektiği hakkında bilgiler verilecek. Özellikle ilköğretim çağındaki çocukların bilgilendirilmesine devam edilecek. Proje kapsamında çıkan sonuçlar ile oluşturulacak yönetim planı sayesinde Artvin'de boz ayı koruma eylem planı oluşturulması hedeflenmektedir.''

Özer, Avrupa Birliği tarafından desteklenen projenin TEMA Vakfı liderliğinde, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), Doğa Koruma Merkezi (DKM) ve Artvin Kültür ve Yardımlaşma Derneği yürütücü ortakları ile Orman Genel Müdürlüğü ile Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğüyle birlikte yürütüldüğünü bildirdi.

Karadeniz Haberleri