Çay'da Fiyat Karmaşası

Rize Ziraat Odası Başkanı Nevzat Paliç’in yaş çay taban fiyatının 1 Lira 20 kuruş ve Çay Üreticileri Derneği Başkanı Mustafa Mavi'nin 1 Lira 15 Kuruş olarak belirlenmesi gerektiğini açıklaması tepkilere yol açtı.

İlk tepki Of Ziraat Odası Başkanı Mehmet Yükselden geldi. Başkan Yüksel, üreticinin hakkını savunması gerekenler, çay’ın maliyet fiyatını bilmeden yanlış hesaplarla taban fiyat taleplerinde bulunduklarını öne sürdü.

Yaş çay maliyet fiyatını tespit etmenin güç olmadığını vurgulayan Of Ziraat Odası başkanı Mehmet Yüksel “Çay ile ilgili kurum ve kuruluşlardan bu güne kadar yaş çay maliyet fiyatının çıkarılmamış olması büyük bir talihsizliktir. Hatta üreticiye ihanettir. Maliyet belirlenmeden fiyat talep ediliyor. Dolayısıyla talep edilen fiyata göre hükümet pazarlık yapar gibi fiyat belirliyor. Üretici maliyetinin yarı fiyatı değerinde bedelle ürününü satmak zorunda bırakılıyor. Dolayısıyla üretici iflas etti. Of Ziraat Odası olarak üç yıl önce yaş çay maliyet fiyatını belirlemek için bilim adamlarından destek alarak bir çalışma başlattık. Sonuçlarını kamuoyu ile paylaştık. Ancak diğer meslek odaları ve bazı Ziraat Odaları bu araştırmanın doğruluğunu kabul etmelerine karşı üreticiden yana değil sermayeden yana tutum sergiliyorlar. Dün böyle idi, bugün yine aynı. 2006 yılında yapılan araştırmada yaş çayın maliyet bedeli 1564 lira 46 kuruş olarak belirlendi. Bunu ben değil bilim adamları tespit etti. Buna karşın bugün üreticinin yaş çay’ı sattığı fiyat bunun bile yarısı kadar değil” dedi.

Çay üreticilerinin sürekli zarar ettirilerek borç batağına sürüklendiğini vurgulayan başkan Yüksel “Rize Ziraat Odasının sayın başkanı Nevzat Paliç ve Çayüdad ın  talep ettiği taban Fiyatını neye göre yaptığını anlayamadık. Varsa bilimsel bir açıklaması buyursun kamuoyu ile bunu paylaşsın. Hükümete ya da Çay-Kur yetkililerine veya sermaye sahibi fabrikatörlere şirin mi görünmek istiyor. Bunu açıklasın. Çaya sahip çıkması gerekenler bunu yaparsa vay üreticinin haline. Çay üreticisine asıl sahip çıkması gereken Rizelilerdir. Rizeliler sahip çıkmaz ise bizim yapabileceğimiz çok şey yok. Sayın Başkan gibi ahkam kesenler, üreticiyi bugünkü iflasın eşiğine getirmekle sorumludurlar. Bir gün gelir bunun hesabını vermek zorunda kalacaklardır” diye konuştu.

Of Ziraat Odasının yaptırdığı araştırmaya göre çay üreticilerinin yaş çay yaprağını maliyet bedelinin yarı fiyatının altında sattığı ortaya çıktı. Söz konusu verilere göre bugünkü hesaplamalarla talep edilen taban Fiyatların çay üreticilerinin hiçbir talebini yerine getiremeyeceği gibi borçlarını dahi ödemeyecekleri konuma geldikleri saptandı. İlyas GÜR