Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Rize İl Başkanı Saltuk Deniz, ÇAYKUR Genel Müdürlüğü önünde düzenlediği basın açıklamasında, ÇAYKUR’da mevsimlik olarak çalışan geçici işçilerin kadro sorununa ilişkin konuştu. İl Başkanı Deniz, mevcut iktidarın bu sorunu çözmediğini belirterek, CHP'nin iktidara gelmesi durumunda bu adaletsizliğe son vereceklerini ifade etti. İktidarın çözüm vaatlerini yerine getirmediğini savunan Deniz, “Eğer siz çözmezseniz, CHP iktidarında biz çözeceğiz” diyerek işçiye net bir söz verdi.
Açıklamasında devletin temel görevlerini hatırlatan Deniz, geçici işçilik sorununun teknik bir meseleden ziyade bir “bakış açısı” sorunu olduğunu vurguladı. Sosyal adaletin ve iş güvencesinin her vatandaşın hakkı olduğunu belirten İl Başkanı Deniz, “Bizim siyasetimizin öznesi insandır. Devlet, vatandaşının gelecek kaygısı yaşamadan, sürekliliği olan bir iş sahibi olmasını sağlamak zorundadır. İnsanlarımızın güvenlik içinde yaşayabilmesi için bu sorunu çözmek bizim düşüncemizin kararlılığıdır.” dedi.
Kamudaki personel dağılımına dikkat çekerek ÇAYKUR işçilerinin toplam kamu istihdamı içindeki payının aslında çok küçük bir yekün tuttuğunu rakamlarla ortaya koyan İl Başkanı Deniz, “Türkiye genelinde kamuda çalışanların istatistiklerine de değinen Deniz, "Bugün kamuda 5 milyon 342 bin kişi çalışıyor. Bunların yüzde 66’sı memur ve kadrolu, yüzde 8’i sözleşmeli, yüzde 24’ü sürekli işçi ve yalnızca yüzde 1,1’i geçici işçi olarak çalışıyor. Bu oran çok düşük bir seviyede. Çaykur’da ise 11 bin 300 mevsimlik işçi var ve bu rakam kamuda çalışanların yalnızca binde 2’sine tekabül ediyor. Bu kadar küçük bir grubun kadro sorununun çözülememesi gerçekten trajikomik bir durum. Bu kadar komik ve küçük bir rakamı yönetememek, bu sorunu çözememek kabul edilemez. Madem dünya devletiyiz diyoruz, 11 bin 300 mevsimlik işçimize kadro veremeyecek miyiz?" ifadelerini kullandı.
28 Kasım 2022'de yapılan düzenlemelerle binlerce sözleşmeli çalışan kadroya geçirilirken, ÇAYKUR işçileri bu hakka kavuşamadı. Bu durum, hem ÇAYKUR'da çalışan mevsimlik işçilerin hem de uzun yıllardır geçici işçi statüsünde çalışanların mağduriyetini gündeme taşıdı. ÇAYKUR işçilerinin yaşadığı sorunlar ve çözüm önerileri ise kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor.
Mevcut yasalar ve iş tanımları üzerinden hukuki bir analiz sunan CHP Rize İl Başkanı Saltuk Deniz, "geçici işçi" kavramının suistimal edildiğini belirtti. Mevcut yasaların 3 yıl kesintisiz çalışan sözleşmeli personele kadro yolunu açtığını hatırlatan Deniz, ÇAYKUR’daki tabloyu şu sözlerle eleştirdi: "Geçici işçi kavramı süresiz çalışma değildir. Eğer bir işçi ertesi yıl da aynı işe çağrılıyorsa bu artık 'belirsiz süreli' iş tanımına girer. ÇAYKUR’da 6, 10, hatta 20 yıldır geçici statüde çalışan insanlarımız var. Bu durum işin mantığına aykırıdır. Bizim çözümümüz net: En az 36 ay sözleşmeli çalışan herkes, başka bir şarta bakılmaksızın otomatikman kadro hakkına sahip olmalıdır. Bu nedenle çözeceğiz diyoruz çünkü çözmek zorundayız. "
Mevsimlik işçilerin sadece düşük çalışma süresiyle değil, sosyal güvenlik haklarıyla da cezalandırıldığını belirten Deniz, sistemin açıklarını şu maddelerle sıraladı: 6 ay çalışıp işten çıkan işçiler, kalan sürede başka bir yerde sigortalı iş bulamadıkları için emeklilik haklarını kazanamıyor. Yeni nesil işçiler için "ÇAYKUR emeklisi" olmak artık imkansız hale getirildi. Mevsimlik işçiler, 3 yıl içinde 600 gün prim şartını tamamlayamadıkları için en çok ihtiyaç duydukları dönemde işsizlik sigortasından faydalanamıyor.
CHP Rize İl Başkanı Saltuk Deniz, iktidara geldiklerinde çay üreticilerinin haklarını koruyacak bir Çay Kanunu'nun çıkarılmasının öncelikli hedeflerinden biri olduğunu vurguladı. "İktidara geldiğimizde ilk yapacağımız işlerden biri bu konu olacaktır" diyen İl Başkanı Deniz, çay üreticilerinin yıllardır yaşadığı sorunlara dikkat çekti. Çay sektörünün, Rize ve çevresindeki binlerce ailenin geçim kaynağı olduğunu belirten Deniz, "Çay üreticisini koruyacak bir Çay Kanunu ile onların yanında olacağız" ifadelerini kullandı.
İl Başkanı Saltuk Deniz, Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile ÇAYKUR bünyesindeki 150 geçici işçiye kadro verilmesi kararını sert bir dille eleştirdi. Getirilen yaş ve sınav şartlarını "insan haklarına aykırı bir oyalama" olarak nitelendiren Deniz, ÇAYKUR yönetimini ve hükümeti adaletsizliğe son vermeye çağırdı.
Yaptığı açıklamada, her yıl mevsimlik işçilere verilen sözlerin tutulmadığını hatırlatan Saltuk Deniz, 150 işçilik kadro ilanının mevcut sorunları çözmekten uzak olduğunu belirtti. Deniz, "İnsanlar her sene beklenti içine sokuluyor ancak sonuç her zaman olduğu gibi büyük bir hayal kırıklığı oluyor. Bu karar, gerçek bir çözüm değil, sorunlu bir oyalamadır" ifadelerini kullandı.
Kadroya geçiş şartları arasında yer alan 40 yaş sınırına özellikle dikkat çeken Deniz, yıllardır kadro bekleyen işçilerin bu şekilde saf dışı bırakılmasını kabul edilemez bulduğunu söyledi: "Yıllarca kadro alacağız diye bekleyen insanlara 'yaşınız geçti' demeye kimsenin hakkı yoktur. Bu sınır hem liyakata hem de en temel insan haklarına aykırıdır. İnsanların umutlarını yaş kriteriyle çalmak adaletsizliktir."
Daha önce işe girerken KPSS puanıyla yerleşen işçilerden yeniden 2024 KPSS şartı istenmesini de eleştiren Deniz, bu tür ayrıştırmaların kurum içindeki çalışma barışını zedeleyeceğini vurguladı. Deniz, "Bu ayrıştırmayı kimlerin yaptığını merak ediyoruz. İşe giren bir kişi, zamanı gelince yasalar ve yönetmelikler çerçevesinde, kimsenin inisiyatifine ihtiyaç duymadan kadro sahibi olabilmelidir. İş güvenliği budur" dedi.
Deniz, ÇAYKUR’un kurumsal yapısına uygun bir düzenlemenin yapılması gerektiğini belirterek şu taleplerde bulundu: “Yaş sınırı kaldırılmalı. Daha önce KPSS ile işe giren çalışanlardan yeniden KPSS şartı aranmalı. Sözleşmeli personeller için 3 yıllık çalışma şartına denk gelecek şekilde düzenleme yapılmalı.”
Kadroya geçiş için getirilen 40 yaş sınırı ve sınav şartlarını "umut hırsızlığı" olarak nitelendiren İl Başkanı Deniz, sert ifadeler kullanarak, "Yüzlerce insana birden bire 'yaşınız geçti' diyerek tüm umutlarını çalıyorsunuz, sonra da 'adalet sağladık' diyorsunuz. Eğer sizin adaletiniz buysa, buna karşı diyecek çok şeyimiz var ve bunları her gün bıkmadan anlatacağız." dedi.
Deniz, ÇAYKUR’un bir devlet kuruluşu ciddiyetiyle hareket etmesi gerektiğini vurgulayarak şartnamede acil değişiklik yapılmasını talep etti: Yaş sınırının tamamen kaldırılması, hali hazırda çalışan ve KPSS ile girmiş olanlardan yeniden sınav şartı aranmaması, sözleşmeli personelin çalışma süreleri gözetilerek hakkaniyetli kadro geçişinin sağlanması.
Deniz, sürecin önceden kurgulandığını iddia ederek "Buradan anlıyoruz ki alınacak elemanlar iktidar tarafından çoktan belirlenmiş durumda. Koşullar da buna göre dikilmiş bir kılıf gibi duruyor. O zaman insanları boşuna yormayın, bekletmeyin. Bu 150 kişi kimse isimlerini şimdiden açıklayın, bu iş olsun bitsin!"
ÇAYKUR çalışanlarına söz veren Deniz, mevcut yönetimin bu haksızlığı gidermemesi durumunda, iktidara geldiklerinde sosyal adaleti tesis edeceklerini belirtti. Deniz, "İş bulma ve kesintisiz çalışma hakkını sağlamak bizim en büyük amacımızdır. Onlar yapmazsa, biz yapacağız; çünkü bu bizim hayata bakış açımızdır” diye konuştu.
Deniz, son yıllarda personel alım süreçlerinin kurum yöneticileri tarafından değil, doğrudan iktidar partisi temsilcileri tarafından ilan edildiğine dikkat çekerek, "ÇAYKUR ve yöneticilerinin devre dışı bırakıldığını görüyoruz. Eleman alımlarının nasıl yapılacağını artık iktidar partisi açıklıyor. Bu da gösteriyor ki kriterleri liyakat değil, siyaset belirliyor" dedi.
Deniz, sürecin önceden kurgulandığını iddia ederek, "Buradan anlıyoruz ki ÇAYKUR’a alınacak elemanlar iktidar tarafından çoktan belirlenmiş durumda. Koşullar da buna göre dikilmiş bir kılıf gibi duruyor. O zaman insanları boşuna yormayın, bekletmeyin. Bu 150 kişi kimse isimlerini şimdiden açıklayın, bu iş olsun bitsin!" şeklinde konuştu.
ÇAYKUR yönetiminin özerkleşmesi gerektiğini vurgulayan İl Başkanı Saltuk Deniz, kurumun deneyimli kadrolarına güvenilmesi gerektiğini belirtti. İktidara, "Yönetimi çalışanlara ve gerçek yöneticilere bırakın, baskı kurmak yerine sadece destek olun" sözleriyle seslenen Deniz, CHP iktidarında siyasetin ÇAYKUR üzerinde bir baskı unsuru değil, sadece politikaları hayata geçiren bir destek mekanizması olacağını vaat etti.
ÇAYKUR’un 2024 yılında bankalara ödediği kredi faizinin 1 milyar 813 milyon TL olduğunu açıklayan Deniz, şunları söyledi: "İktidara sesleniyoruz; ÇAYKUR’un öz sermayesini bankalara olan tüm kredi borçlarını kapatacak ve bir çay sezonu nakit ihtiyacını karşılayacak şekilde artırın. ÇAYKUR’un 2024 yılında bankalara ödediği kredi faizi 1.813 Milyar TL yani eski hesap 1.8 katrilyon. Bu rakam 11.300 geçici işçinin 2 aylık ücretine yakın bir rakam. ÇAYKUR’da çalışan mevsimlik işçinin kalan 6 ayı asgari ücretin 2 katı kadar maaş aldıklarında 4 Milyar civarında tutuyor. Banka borcunu kapatırsanız bu maliyet yarı yarıya düşüyor. Bir öneri de yapalım.. Sarayın aylık masrafı 1.740 Milyar TL. Yani Saray 2 ay ya da 3 ay masraflarını kıssa 11.300 ÇAYKUR işçisi 6 ay daha fazla çalışabilir. Yani bir yanda 11.300 işçi bir yanda Sarayın 3-4 aylık masrafı.”
İktidara "haksızlıkları giderin" çağrısı yapan Deniz, yaş çay alım fiyatından mevsimlik işçilerin kadro sorununa kadar kapsamlı bir çözüm paketi sundu.
ÇAYKUR bünyesinde yıllardır büyük bir özveriyle çalışan ancak kadro sorunu çözülemeyen mevsimlik işçilere seslenen Deniz, iktidarın bu konudaki sessizliğini eleştirdi. Mevsimlik işçilerin daha fazla mağdur edilmemesi gerektiğini vurgulayan Deniz, şu vaatte bulundu: "ÇAYKUR’da mevsimlik işçi olarak çalışan kardeşlerimiz, az kaldı merak etmeyin. Bu haksızlığı biz bitireceğiz. CHP iktidarında kadro sorunu tarihe karışacak, iş güvencesi temel hak olacak."
Üreticinin artan maliyetler altında ezildiğine dikkat çeken Deniz, 2024 yılı yaş çay alım fiyatı için çıtayı yükseltti. "Yaş çay alım fiyatını en az 40 TL olarak açıklayın" diyen Deniz, üreticiyi koruyacak yasal düzenlemelerin şart olduğunu belirtti.
Deniz’in iktidara yönelik talepleri arasında şu maddeler öne çıktı: Açıklanan fiyatın altında alım yapılmasını kesin olarak yasaklayan bir "Taban Fiyat" uygulamasına geçilmelidir. Çapalama ve gübre desteği gibi üreticinin yükünü hafifletecek teşvikler ivedilikle devreye alınmalıdır. ÇAYKUR, bir an önce Varlık Fonu’ndan çıkarılarak şeffaf ve kamu yararına odaklı bir yapıya kavuşturulmalıdır.
Çay üreticisinin alın terinin karşılığını alamadığını ifade eden CHP Rize İl Başkanı Deniz, hükümeti üretim odaklı bir politika izlemeye davet etti. Çay tarımının bölge için hayati önem taşıdığını hatırlatan Deniz, "Üreticiyi mağdur etmekten vazgeçin. ÇAYKUR’u ve çay üreticisini korumak bir tercih değil, devletin asli görevidir" diyerek sözlerini “Fiyatın altında alım yapılmasını yasaklayan Çay Kanunu’nu bir an önce çıkarın.” ifadesiyle tamamladı.