Kaçak çay’a ödül gibi uygulama! Kaçak getirilen çaylar küçük bir oyunla resmileştiriyor.
Kaçak çay en sonunda resmileştirildi. Yıllardır rize ve çay müstahsilinin adeta baş belası olan kaçak çay’ı yurda sokan firmalara ödül niteliğindeki gümrük uygulamaları şaşkınlık yaratıyor. Geçmiş yıllarda imha edilen kaçak çaylar şimdiyse ihale ediliyor. İşin kötü tarafıysa ihale, yine kaçak çayı yurda sokanlara kalıyor.
Türk çayının en büyük sorunu olan kaçak çay maalesef önlenemiyor. Değişik yollarla yurdumuza giren kaçak çayların, sağlık açısından da tehlike saçmasına göz yumuluyor. İşin ilginç tarafı ise gümrüklerde yapılan uygulamalar kaçak çay getiren firmaları ödüllendiren nitelikte. Geçmiş yıllarda yurda kaçak çay sokarken yakalanan firmalara verilen cezanın en caydırıcı tarafı, ele geçirilen kaçak çay’ın imha edilmesiydi. Son yıllarda uygulamada yapılan değişiklik kaçak çayın girişini teşvik edecek türden.
Son yıllarda yurda kaçak yolla giren çaylara el konularak sorunun çözüldüğünü sanmayın. Zira yakalanan çayları yurda sokan firmalar, yakalattıkları çayları çok ucuz fiyatla geri alıp resmileştiriyor. Kimler tarafından başlatıldığı bilinmeyen uygulama kapsamında yakalanan kaçak çaylar, belirli süre içerisinde ihaleye çıkartılıyor. 3 etaptan oluşan ihale sürecinin ilk iki etabı belirlenen fiyat üzerinden yapılsa da çayı yakalatan firmalar söz konusu ihalelere kimsenin girmesine izin vermiyor. Gayri yasal olarak gerçekleşen bu süreç sonrasında devreye 3. ve son etap giriyor. Uygulamaya göre bu aşamada ilk 2 turda alıcı bulamayan kaçak çaylar için açık artırma usulü devreye giriyor. Bu etapta devreye giren söz konusu firma neredeyse sudan ucuz fiyatla ihaleye çıkartılan çayları satın alıyor ve söz konusu kaçak çaylar resmiyet kazanarak Türk çay pazarına giriyor.
Kaçak çayların imha edilmesi yerine ihaleyle satılmasının Türk çay pazarına verdiği zararın bilinmemesi gibi bir ihtimal söz konusu değil. Konuya ilişkin ortak kanı, birileri kaçak çaylar için güzel bir kılıf uydurmuş. Öyle ki belirli periyotlarda söz konusu kaçak çay ihaleleri sık sık yapılıyor.
Örneğin birinci etabı 6 Haziran’da 2. etabı ise 12 Haziran tarihinde Diyarbakır da yapılacak olan kaçak çaylar için 3. etap yani kaçak çayın ödüllendirileceği son etap 16 Haziran tarihinde gerçekleştirilecek. Son ihale de satışa sunulan çay miktarı 50 ton. Konuya ilişkin geçtiğimiz günlerde perspektif programında soruları cevaplayan Rize Milletvekili Ali Bayramoğlu, ihale ile satış yönteminin mutlaka kaldırılacağını ve bu konuda görüşmeler yapıldığını ifade etmişti.