Rize’de özellikle yol, tünel ve kentsel dönüşüm projelerinin gölgesinde kalan "kamulaştırma mağduriyetleri" kentin çözüm bekleyen en büyük sorunlarından biri olmaya devam ediyor. Yol, tünel ve konut inşası süreçlerinde mülklerine "düşük bedel" biçilen vatandaşların itirazları, hem toplumsal bir huzursuzluğa yol açıyor hem de yargı sisteminin üzerindeki yükü her geçen gün artırıyor.
Rize Barosu, mülkiyet hakkının korunması noktasında bu süreci yakından takip eden en dinamik kurumların başında geliyor. Geçmişte yaptığı kararlı çıkışlarla kamulaştırma bedellerinin bir nebze de olsa yükselmesini sağlayan ve mağdurların sesi olan Rize Baro Başkanı Av. Ümit Peçe, yaşanan hukuksuzlukları bir kez daha gündeme taşıdı.
"Uygulamada Birliğin Olmaması En Büyük Problem"
Bilirkişi inisiyatifinin yarattığı dengesizliğe ve uygulama farklılıklarına dikkat çeken Peçe, kıymet takdirlerinin gerçek piyasa değerinin çok altında kaldığını vurguladı. Bilirkişi raporlarındaki adaletsizliğin vatandaşın devlete olan güvenini zedelediğini belirten Peçe, kamu hizmetlerinin ancak hakkaniyetli bir bedel ödenerek yürütülmesi gerektiğini hatırlatarak yetkililere çözüm çağrısında bulundu.
"Mağduriyet Üzerine Hizmet İnşa Edilemez"
Kamulaştırma süreçlerinde "yeknesak" yani standart bir uygulamanın bulunmadığına dikkat çeken Peçe, mevzuatın zorlamasına rağmen sürecin büyük oranda bilirkişilerin bireysel inisiyatifine terk edildiğini belirtti. Peçe, açıklamasında şu ifadelere yer verdi: "Bazı yerlerde fiyatlar olması gereken seviyeye gelse de, birçok noktada hâlâ gerçek değerinin çok altında kıymet takdirleri yapılıyor. Bu durum, kamu hizmeti beklenen projelerin vatandaşın mağduriyeti üzerinden yükselmesine neden oluyor. Mağduriyet üzerine inşa edilen bir hizmet, özünde olumsuz bir duruma dönüşmektedir."
"Bilirkişi Değerlendirmeleri Yeniden Gözden Geçirilmeli"
Bilirkişi raporları arasındaki uçurumlara değinen Rize Baro Başkanı Av. Ümit Peçe, özellikle sorunlu bölgelerde bilirkişi havuzunun ve değerlendirme kriterlerinin sorgulanması gerektiğini savundu. Peçe, çözüm için somut bir öneri sunarak; gerekirse farklı bilirkişi heyetlerinin görevlendirilmesi ve mevcut değerlendirmelerin titizlikle incelenmesi gerektiğini ifade etti.
Rize İçin Ortak Akıl Çağrısı
Kamulaştırma krizinin sadece hukuki değil, sosyal bir sorun haline geldiğini vurgulayan Baro Başkanı Peçe, Rize genelindeki tüm ilgili kurumları masaya davet etti: "Rize genelinde bu işle ilgili olan tüm kurumların bir araya gelmesi şarttır. Fikirlerin ortaya konulması ve ortak bir yol haritası belirlenmesiyle bu mağduriyet son bulabilir. Vatandaşın hakkının teslim edilmesi, kamu hizmetinin selameti açısından zorunluluktur."