Türkiye'nin ekonomik olarak dar bir boğazdan geçtiği, kamuda tasarruf tedbirlerinin ve harcama kısıntılarının en üst düzeyde uygulandığı şu günlerde, Rize’de gündemde olan yeni Valilik Binası yapımı projesi tartışmaların odağına yerleşti. Yeni yapılması planlanan Rize Valilik binasının maliyetinin yaklaşık 4 milyar lira olacağı bilgisine ulaşıldı. Projenin bütçesi kadar, ihale yöntemi de kentte kafalarda büyük soru işaretleri yaratıyor.
Müşavirlik Maliyeti Bile Tek Başına Dev Bir Bütçe: 150 Milyon TL!
Mevcut Rize Valiliği’nin hemen yanı başında, Atatürk Heykeli’nin bulunduğu tören alanını da kapsayan yaklaşık 35 bin metrekarelik geniş bir alanda inşa edilmesi planlanan yeni valilik binası, şimdiden kamu kaynaklarının verimliliği tartışmalarını beraberinde getirdi.
Proje süreçlerindeki müşavirlik (danışmanlık) hizmetleri ve maliyet yönetiminin yaklaşık 150 milyon TL olacağı öğrenilirken, bu hizmetin Rize dışından bir firma tarafından yürütülecek olması da ayrıca eleştiriliyor. Yalnızca danışmanlık bütçesinin dahi pek çok temel kamu yatırımını geride bırakacak düzeyde olması da dikkat çekiyor.
Deprem Bölgesindeki Tarihi ve Yeni Binalarla Çarpıcı Kıyaslama
Hatırlanacağı üzere, 6 Şubat depremlerinde ağır hasar gören ve 98 yıllık tarihi geçmişe sahip Hatay Valiliği binası, rekonstrüksiyon süreciyle yeniden ayağa kaldırılmıştı. Kültür molozlarının ayıklanması, tarihi taşların korunması ve restorasyon projeleri 20 milyon 400 bin TL’ye ihale edilmişti. Yaklaşık 18.000 metrekare kapalı alana sahip Hatay Valiliği’nin ana yapım ve ikmal inşaatı yaklaşık 67 milyon TL, yapım ihalesi ise pazarlık usulüyle 513 milyon TL’ye mal olmuştu.
Benzer şekilde, depremde yıkılan yeni Kahramanmaraş Valiliği Hizmet Binası ve çevre düzenlemesi projesinin resmi sözleşme ihale bedeli 494 milyon 846 bin TL olarak gerçekleşmiş; yaklaşık 16 bin 500 metrekare kapalı alan barındıran bu proje Kasım 2026 itibarıyla % 95 fiziki gerçekleşme oranına ulaşmıştı.
Deprem bölgesindeki acil ve tarihi projelerin maliyetleri bu seviyedeyken, Rize’ye planlanan yeni valilik binası için 4 milyar TL gibi astronomik bir rakamın konuşulması, kamuoyunda “Bu bütçe hangi kriterlere göre belirleniyor?” sorusunu haklı olarak akıllara getiriyor.
İhale Yöntemi ve "Davet Usulü" Soru İşaretleri
Projenin en dikkat çekici ve tartışma yaratan boyutlarından biri de ihale prosedürü. Hatay Valiliği ile Kahramanmaraş Valiliği binası yapımının pazarlık usulü ile ihale edilmesine karşın, Rize yeni valilik binası yapım işinin pazarlık usulü dışında tutulacağı ve davet usulü ile gerçekleştirilmesinin planlandığı öğrenildi.
Eksi iki katının 450 - 500 araçlık otopark alanı olarak kullanılması planlanan yeni valilik binası yapım ihalesinin bu ay sonunda yapılması beklenen projede, kamu kaynaklarının daha rekabetçi ve şeffaf bir mekanizma olan pazarlık/açık usul yerine neden davet usulüyle yürütüleceği şimdiden kamuoyunun vicdanını yaralamış durumda. Vatandaşlar bu tercihin kamu yararını ne ölçüde gözettiğini yüksek sesle sorguluyor.
Atatürk Heykeli Taşınıyor, Otopark Olarak Kullanılan Eski Emniyet Müdürlüğü Yeri Tören Meydanı Oluyor
Yeni valilik binasının tören alanında yapılacak olması nedeniyle yeni valilik binasının yapımı süresince, halihazırda derme çatma otopark olarak kullanılan Eski İl Emniyet Müdürlüğü binası alanının tören alanı olarak kullanılacağı ve Valilik binası önündeki Atatürk Heykeli’nin de bu alana taşınacağı öğrenildi.
Kentte Yükselen Haklı Soru: Binalarımız 30 Yıllık Ömürlü mü?
Rize’de birbiri ardına yükselen ve kısa süre önce inşa edilmelerine rağmen yenilenme ihtiyacı duyan kamu binalarının durumu da hafızalardaki yerini koruyor. Ekonomik krizin derinleştiği, tasarruf genelgelerinin havada uçuştuğu bir dönemde, 4 milyar TL gibi bir kaynağın tek bir valilik binası için harcanacak olması; "Kentte yapılan kamu binaları 30 yıl gibi kısa ömürlü mü olacak?", "Bu devasa bütçeler gerçekten zorunlu mu, yoksa lüks birer prestij projesi mi?" sorularını yeniden gündeme getiriyor.