Karadeniz Can Çekişiyor!..
Her geçen yıl katlanan sosyal güvenlik kara deliğini en iyi özetleyen tablo ortaya çıktı. Tablonun ortaya çıkardığı sonuçlara göre bir zamanlar iş olanakları ve işçi çalıştırma oranlarında üst sıralarda bulunan Karadeniz illeri şimdi ise emekli şehirleri oldu. Bölgede bazı illerin emekli sayısı çalışan sayısının üzerine çıkarken Rize'de neredeyse bu sayı eşitlenmek üzere...
Rize'de işsizlik yolunda kalıcı adımların atılıp işsizliğe çözüm olabilecek iş imkanlarının Rize'de sağlanmaması durumunda Rize'de Batı karadeniz Bölge illerinin akıbetini yaşayacak ve emekli şehri haline gelecek.
143 bin çalışanın bulunduğu Zonguldak'ta 142 bin emekli bulunuyor. Bartın'da ise 41 bin emekliye karşın sadece 35 bin sigorta ödeyen yaşıyor. Yine bir Batı Karadeniz şehri Karabük 44 bin çalışana karşın 47 bin emeklisiyle dikkat çekiyor.
Batı Karadeniz Bölge illerinde iç açıcı olmayan durum Doğu Karadeniz Bölge illeri içinde aynı şekilde seyrediyor. Artvin'de 33 bin çalışan-31 bin emekli, RİZE'de 73 bin çalışana karşı 57 bin emekli, Trabzon'da 154 bin çalışan-116 bin emekli, Giresun'da 79 bin çalışan-70 bin emekli, Ordu'da 121 bin çalışan-86 bin emekliye sahip bulunuyor.
TÜRKİYE'DE 2015'TE 10 MİLYONU AŞACAK
Avrupa'nın en genç nüfusuna sahip olan Türkiye'de devletten emeklilik maaşı alanların sayısı 9 milyonu aşarken, bu rakam 100'den fazla ülkenin nüfusunu geride bıraktı. Sosyal Güvenlik Kurumu emeklilere 1 yıl içinde 60 milyarın üzerinde maaş ödüyor. Artışa göre emekli sayısı 2015 yılına kadar 10 milyonu aşacak.
OLMASI GEREKENİN ÇOK ÜSTÜNDE
Türkiye, nüfusunun yüzde 25'i 15, yüzde 93'ü ise 64 yaşın altında bulunmasına rağmen çalışan nüfus başına düşen emekli sayısında OECD ülkeleri arasında en kötü durumda yer alıyor. Genç nüfusun yüksekliğine karşın Süleyman Demirel'in başbakanlığı döneminde çıkarılan 38-40'lı yaşlarda emeklilik çalışan-emekli dengesini bozdu. Dünyada emekliye maaş ödenebilmesi için her 1 emekliye karşılık 4 çalışanın bulunması normal kabul ediliyor. Türkiye'de 1 emekliye düşen sigortalı çalışan sayısı 1,82 kişide kalıyor. Çalışan-emekli dengesinin gelecekte çok daha fazla bozulmasının önüne geçmek için çıkarılan 65 yaşında emekliliğin 30 yıl sonra etkide bulunacağı kaydediliyor. Kısa ve orta vadede çözüm olarak ise kayıt dışı istihdamın önlenmesi, işsizliğin azaltılması tavsiye ediliyor.
EMEKLİYİ ANKARA VE İSTANBUL BESLİYOR
İstanbul çalışanın en fazla yaşadığı iller sıralamasında başta geliyor. Türkiye'nin en kalabalık şehrinde 3 milyon 570 bin 468 işçi üzerinden sigorta yatırılıyor. Bu ilde 1 milyon 783 bin 735 emekli ise aylık alıyor. Memur şehri imajıyla bilinen Ankara'da da 1 milyon 373 bin 887 çalışan bulunuyor. Bunların 849 bini SSK sigortalısıyken 345 bini memur. Başkent'te yaşayan emekli sayısı ise 745 bin 764.
Sahil kentlerinde emeklilik keyfi yaşayanların bol olması beklenirken, bir zamanların işçi şehirleri şimdi emeklinin başkenti olmuş durumda. Bartın, Sinop, Karabük ve Zonguldak gibi illerde emekli sayısı çalışanı aşmış durumda. Türkiye Emekliler Derneği Başkanı Kazım Ergün durumu şu sözlerle özetliyor: "Emeğin başkenti Zonguldak'tı. Şimdi emeklinin başkenti Zonguldak oldu. Zonguldak'ın 142 bin çalışanı, 140 bin emeklisi var. Nüfusa göre emeklilikte yüzde 22,1 ile Türkiye birincisi."
İŞTE TÜRKİYE'NİN ÇALIŞAN VE EMEKLİ HARİTASI*
İl - Çalışan - Emekli
Adana : 336.755 - 247.711
Adıyaman : 66.193 - 30.639
Afyon : 126.310 - 86.017
Ağrı : 35.153 - 13.066
Amasya 62.909 53.723
Ankara : 1.373.887 - 745.764
Antalya : 495.690 - 209.783
Artvin : 33.932 - 31.59
Aydın : 196.163 - 158.597
Balıkesir : 240.365 - 206.621
Bilecik : 48.984 - 33.890
Bingöl : 24.832 - 11.616
Bitlis : 32.441 - 13.390
Bolu : 67.137 - 44.720
Burdur : 54.965 - 43.662
Bursa : 636.700 - 388.739
Çanakkale : 111.507 - 85.980
Çankırı : 34.689 - 29.895
Çorum : 97.250 - 74.025
Denizli : 235.737 - 145.380
Diyarbakır : 148.791 - 71.426
Edirne : 85.028 - 67.753
Elazığ : 88.821 - 64.096
Erzincan : 43.364 - 27.444
Erzurum : 108.429 - 65.838
Eskişehir : 180.894 - 148.994
Gaziantep : 231.590 - 114.637
Giresun : 79.445 - 70.178
Gümüşhane : 22.156 - 16.077
Hakkari : 23.300 - 7.602
Hatay : 210.841 - 127.016
Isparta : 87.970 - 62.702
Mersin : 287.053 - 183.956
İstanbul : 3.570.468 - 1.783.735
İzmir : 936.110 - 711.960
Kars : 33.527 - 17.243
Kastamonu : 72.913 - 61.555
Kayseri : 238.573 - 154.545
Kırklareli : 77.473 - 60.533
Kırşehir : 40.934 - 33.017
Kocaeli : 400.466 - 201.034
Konya : 371.623 - 227.247
Kütahya : 116.232 - 100.583
Malatya : 138.635 - 77.674
Manisa : 273.037 - 172.167
K.Maraş : 158.362 - 66.206
Mardin : 62.366 - 28.528
Muğla : 201.492 - 119.626
Muş : 30.141 - 11.346
Nevşehir : 61.763 - 39.768
Niğde : 59.067 - 36.723
Ordu : 121.408 - 86.441
Rize : 73.303 - 57.063
Sakarya : 186.668 - 119.243
Samsun : 231.503 - 185.450
Siirt : 30.750 - 13.613
Sinop : 41.609 - 41.692
Sivas : 111.664 - 87.544
Tekirdağ : 222.988 - 99.974
Tokat : 93.769 - 71.987
Trabzon : 154.811 - 116.250
Tunceli : 15.988 - 7.134
Şanlıurfa : 130730 - 49.393
Uşak : 81.156 - 56.118
Van : 78.196 - 33.880
Yozgat : 76.472 - 52.107
Zonguldak : 143.836 - 142.017
Aksaray : 62.417 - 32.477
Bayburt : 13.501 - 8.655
Karaman : 48.672 - 27.961
Kırıkkale : 49.885 - 43.850
Batman : 49.017 - 22.782
Şırnak : 36.132 - 9.155
Bartın : 35.983 - 41.630
Ardahan : 14.182 - 6.602
Iğdır : 18.498 - 7.321
Yalova : 46.405 - 33.469
Karabük : 44.141 - 47.729
Kilis : 16.299 - 9.990
Osmaniye : 67.989 - 40.394
Düzce : 78.924 - 40.886
Toplam : 15.129.394 - 9.179.191
(*) SGK verileri