Sabah moral bozdu öğleden sonra iyice karamsar yaptı

Art arda tatile giren fabrikaların faturası sanayi üretimine çıktı. Geçen yıl sanayideki daralma yüzde 0.9 oldu. Sabah yüzde 0.4’lük küçülme açıklayan TÜİK öğleden sonra pardon diyerek rakam büyüttü.

Talep yetersizliği nedeniyle kasım ve aralıkta ardı ardına zorunlu tatile giren dev fabrikalar ekonomik büyümenin en önemli öncü göstergesi kabul edilen sanayi üretimine son 7 yılın en kötü performansını sergiletti. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre sanayi üretimi 2001’den sonra ilk kez daralarak yıllık bazda yüzde 0.9 küçüldü. Veriler en kötü tahminlerden bile olumsuz çıkarken, TÜİK’in sabah 10.00’da yüzde 11.9 olarak açıkladığı aralık ayı sanayi üretim kaybını öğleden sonra yüzde 17.6’ya revize etmesi moralleri daha da bozdu. ARALIKTA % 17.6 DÜŞTÜ

Açıklanan rakamların ardından altı yıl üst üste kesintisiz büyüyen Türkiye’nin 2008 yılını ekonomik genişlemeyle kapatması da tehlikeye girdi. 2007’deki yüzde 6.9’luk büyümenin ardından geçen yıl küresel krizin yarattığı ihracat daralması ve iç talepteki düşüş nedeniyle eksiye geçen sanayi üretiminde en olumsuz performans yüzde 17.6 düşüşle aralıkta gerçekleşti. TÜİK’in verilerine göre yılın son ayında ana sektörlerdeki üretim kaybı rekor düzeylere ulaşırken, en büyük hasar yüzde 19.9 küçülen imalat sanayinde oldu. Bu rakamın ardından toplam sanayi üretiminde ana belirleyci sektör konumundaki imalat sanayiinde yıllık küçülme yüzde 1.8 olarak gerçekleşti. Buna karşın yıllık bazda madencilik sektöründe yüzde 7.5, elektrik, gaz ve su sektöründe ise yüzde 3.8 üretim artışı görüldü. 2007 yılında ise üretim, imalat sanayinde yüzde 6.6, madencilik sektöründe yüzde 8.3, elektrik, gaz ve su sektöründe ise yüzde 8.7 artmıştı. EKONOMİ SERVİSİ

İmalat sanayiinde yüzde 20’lik düşüş

Sanayinin alt sektörleri incelendiğinde, aralıkta üretim madencilik ve taşocakçılığı sektöründe yüzde 2, imalat sanayi sektöründe yüzde yüzde 19.9, elektrik, gaz ve su sektöründe yüzde 5.3 gerileme oldu. İmalat sanayi üretim endeksi alt gruplarında en yüksek düşüş oranı yüzde 57.3 ile radyo, TV, haberleşme teçhizatı ve cihazları imalatında gerçekleşti. Onu, yüzde 52.2 ile motorlu kara taşıtı, römork ve yarı römork imalatı ve yüzde 38 ile kok kömürü rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı izledi. Ana sanayi grupları sınıflamasına göre, aralık ayında bir önceki yılın aynı ayına göre en yüksek düşüş yüzde 31.2 ile sermaye malı imalatında görüldü. Aramalı imalatı yüzde 23, dayanıklı tüketim malı imalatı yüzde 16.3, enerji yüzde 7.6 ve dayanıksız tüketim malı imalatı yüzde 6.7 düşüş kaydetti.

Hesabı tekstil karıştırdı, TÜİK özür diledi

Verilerdekİ hata, tekstil üretimine ilişkin rakamların yanlış hesaplanmasından kaynaklandı. TÜİK daha önce yüzde 40 artış olarak açıkladığı tekstil ürünleri imalatını yüzde 23.7 düşüş olarak revize etti. CNBC-e’ye konuşan TÜİK Başkan Vekili Ömer Toprak, yapılan hataya ilişkin olarak şunları söyledi: ‘Veri girişi esnasında bilgisayarların çökmesi nedeniyle kontrol işlemlerimizden kaçan hatayı daha sonra telafi etme imkanı oldu. Manyetik ortamdaki bir hatadan kaynaklandığını düşünüyoruz. Kamuoyundan özür diliyoruz. Tedbirlerimizi çok sıkı bir şekilde alacağız. Bununla ilgili bir soruşturma başlattık; onun sonucuna göre gerekeni yapacağız. En geç 1 hafta içerisinde en ince detayına kadar çıkarırız ve gerekli tedbirleri alırız, kimsenin şüphesi olmasın.’ Sabah açıklanan tekstildeki yüzde 40’lık artış tekstilcileri de şaşırttı. Tekstilciler, sabah saatlerinde beklenmedik artışa neden göstermekte zorlandılar.

Piyasalar aldırış etmedi ABD paketiyle yükseldi

Sanayi üretiminde 7 yıl aradan sonra ilk kez düşüş görülmesi piyasaları etkilemedi. Piyasalar yurtiçinden daha çok yurtdışındaki gelişmelere endeksli hareket etti. Piyasalar ABD Senatosu’nda bugün oylanacak olan ekonomik canlandırma paketi ve banka destek paketine yönelik olumlu beklentilerle yükseldi. İMKB endeksi günü yüzde 1.14 artışla 27 bin 40 puandan kapandı. Yabancı yatırımcılardaki artan risk iştahı da doların 1.61 TL seviyesine gerilemesini sağladı.

Büyümeyi aşağıya çekecek

GAYRİSAFİ Yurtiçi Hasıla’nın (GSYH) yüzde 30’a yakınını oluşturan sanayi üretiminin aralık ayında beklentilerin üstünde düştüğünü belirten ekonomistler, yılın son çeyreğinde sanayi üretiminde yaşanan sert daralmanın, 2008 GSYH’sini aşağı çekeceğini söylediler. Analistler, 2009’un ilk çeyreğinde de büyüme rakamlarının kötü gelebileceğine dikkat çekti. Fortis Bank’tan Ekonomist Nilüfer Yıldız, aralıkta sanayi üretiminin öncü göstergelerin işaret ettiği gibi sert bir düşüş gösterdiğine dikkat çekerek ‘GSYH’nin 2008’in son çeyreğinde yaklaşık yüzde 5 daralacağı, yılın tamamında ise yüzde 1.0 büyüyeceği yönündeki beklentimizi değiştirmiyoruz’ dedi. Finansbank’tan Ekonomist İnan Demir, ‘Beklentilerden daha olumsuz bir rakam açıklandı. Sonuçlara baktığımızda, sanayi üretiminin ve ekonomik büyümenin lokomotifi olmuş sektörlerde yüzde 50’ler civarında daralma olduğunu görüyoruz’ dedi. Demir ayrıca, ‘Beklentilerin üstünde sanayi daralmasının da etkisiyle Türkiye ekonomisinin 2008 büyümesinin yüzde 0.5 olarak gerçekleşeceğini düşünüyoruz’ diye ekledi. Garanti Yatırım Stratejisti Tufan Cömert de şunları söyledi: ‘Yeni açıklanan veri ışığında, daralma şunu gösteriyor ki 4. çeyrek büyüme verisi oldukça kötü gelecek ve moral bozacak. Benzer bir durum 1. çeyrek 2009 verisi için de görülecektir. 2009 GSYH beklentimiz yüzde 1.0-1.5 arası büyüme oranı’ dedi. IMF’nin tahminlerine göre Türkiye GSYH’si bu yıl yüzde 1.5 oranında küçülecek.

2008’in sonu kötü çıkar

Dönem Büyüme (%)

2007 4.6

1. çeyrek 8.1

2. çeyrek 4.1

3. çeyrek 3.3

4. çeyrek 3,6

2008 tahmin 2.3

1. çeyrek 6.7

2. çeyrek 2.3

3. çeyrek 0.5

4. çeyrek (T) 0.3

(Sabit fiyatlarla)

Economist’in büyüme tahmini yüzde 2.5
DÜNYACA ünlü ekonomi dergisi The Economist, Türkiye’nin mart sonunda açıklanacak 2008 yılı gayri safi yurt içi hasıla (GSYİH) büyüme oranını yüzde 2.3 düzeyinde tahmin etti.