Doğu Karadeniz'in gözde mekanlarından Kaçkar Dağlarında, kamp kurmak, tracking yapmak isteyen doğa tutkunlarının yükleri, kara yolunun ulaşmadığı yerlere, gelişen teknolojiyle gözden düşse de bir dönemler yük taşımakta insanların en büyük yardımcısı olan katırlar tarafından taşınıyor.
Artvin'in Yusufeli ve Rize'nin Çamlıhemşin ilçesi sınırlarında kalan bazı bölümleri milli park ilan edilen, birçok endemik türe ev sahipliği yapan, flora ve faunasıyla bilim adamlarının ilgisini çeken Kaçkar Dağlarında, yaz mevsimiyle birlikte farklı bir telaş yaşanıyor.
Kamp kurup doğayla baş başa vakit geçirmek, dağcılık, kaya tırmanışı, tracking ya da bitki ve hayvan türleri üzerine çalışma yapmak isteyenler, en yüksek zirvesini 3937 rakım ile Kavrun Dağının oluşturduğu Kaçkar Dağları silsilesine akın ediyor. Kaçkar Dağlarının konukları arasında yerli ziyaretçilerin yanı sıra dünyanın dört bir yanından gelen doğa tutkunları ve araştırmacılar da bulunuyor.
Yolun belli bölümünü araçlarla kateden ziyaretçiler, kara yolunun ulaşmadığı özellikle dağların zirveleri ya da derin vadilere yürüyerek gitmek zorunda kalıyor. İlerlemenin zaman zaman çok güç olduğu sarp arazide, yüklerin taşınmasında ziyaretçilerin imdadına, teknoloji karşısında yok olmaya yüz tutsa da bir dönemler kırsal kesimdeki kayda değer mesleklerden katırcılığı sürdürmeye çalışanlar yetişiyor.
Turizmde yaşanan bu hareketlilikle birlikte çoğunluğu Kaçkar Dağlarının eteklerindeki köylerde oturan katırcılar ile teknolojik gelişmeye ve bu meslekte kullanılan malzemelerin satıldığı dükkanların tek tek kapanmasına rağmen görevleri bir türlü bitmeyen katırların zahmetli yolculuğu yeniden başlıyor.
Çadır ve özel eşyaların bulunduğu çantaların yüklendiği katırlar, güçlükle yürünebilen daracık patika yollardan ilerleyerek kamp alanına ulaşıyor, böylece ziyaretçiler de yük taşıma zahmetinden kurtulmuş oluyor.
-MESLEĞİN SON TEMSİLCİLERİ-
Katırcılığı meslek olarak sürdüren Ahmet Çelioğlu, yaptığı açıklamada, 58 yaşında olduğunu, çocukluktan beri sürdürdüğü dede mesleği sayesinde geçmişte evine ekmek götürebildiğini, çocuklarını okutabildiğini, ancak son yıllarda şartların değişmesi sonucu katırcılıkla geçinmenin mümkün olmadığını söyledi.
Meslekte, eskisi gibi olmasa da son birkaç yıldır yaz aylarında turizme bağlı hareketlilik yaşandığını, Kaçkar Dağlarında kara yolunun ulaşmadığı 3 bin ve daha yukarı rakımlar ile vadilerde kalan bazı köyler ile yaylalara gitmek isteyen turistler ve yöre halkının yüklerini taşıdıklarını anlatan Çelioğlu, ''Yusufeli ilçesine bağlı Yaylalar köyü, Kaçkar Dağlarının zirvesi Kavrun Dağı, Ceymakcur ve Altıparmak yaylaları, Erzurum'un İspir ilçesine bağlı Sırakonaklar köyü ile Çat Vadisi üzerindeki yaylalara katırlarla yük taşıyoruz. Geçmişte yöremizde çok sayıda kişi katırcılıkla uğraşır, 50'ye yakın katırla Kaçkarların eteklerindeki yaylalara yük taşırlardı. Şimdi genellikle yöreyi ziyaret eden yabancıların yüklerini taşıyoruz. Onları büyük bir zahmetten kurtardığımızı fark edip teşekkür etmeleri en büyük teselli kaynağımız oluyor'' dedi.
Doğu Karadeniz'de özellikle kırsal alanda kara yolu ağının yaygınlaşmasıyla katırcılık mesleğinin de yok olma noktasına geldiğini belirten Çelioğlu, ''Bazı katırcılar geçimlerini sağlayamadığı için gurbete çıktı, bazıları ise aileleriyle birlikte göç etti. Yörede birkaç kişi 10-15 dolayında katırla mesleği sürdürmeye çalışıyor. Yaz aylarında Rize, Artvin ve Erzurum'un bazı ilçelerinde katırcılıkta bir hareketlilik yaşansa da bu iş bir ailenin geçimini sağlaması için yeterli olmuyor'' dedi.
Mesleğin son temsilcilerinin de kendisi gibi genelde yaşlı kişilerden oluştuğunu söyleyen Çelioğlu, gençlerin katırcılığı meslek olarak seçmemesinden dolayı kendilerinden sonra mesleğin tamamen yok alacağını söyledi. Çelioğlu, katırcılığın gerilemesiyle meslekte kullanılan malzemelerin satıldığı dükkanların da kapandığını, zaman zaman malzeme bulmakta güçlük çektiklerini ifade etti.
Mesleğin en önemli kurallarından birinin tek başına yola çıkmamak olduğunu vurgulayan Çelioğlu, sarp arazilerde katırları kontrol etmenin çok zor olduğunu, bu nedenle her seferinde yanına bir yol arkadaşı aldığını söyledi.
Çelioğlu, yol arkadaşının zaman zaman katırların yükünün düşmesi, nal problemi yaşanması gibi durumlarda da kendisine yardımcı olabildiğini kaydetti.