Çay Fabrikaları Çevresinde Kritik Araştırma: Projenin Detayları Belli Oldu

Çay başkenti Rize'de çay fabrikalarının çevresel etkisine yönelik dikkat çeken bir bilimsel araştırma başlatıldı. Çay fabrikalarının çevresindeki yerleşim alanlarının yüzey tozlarında ağır metal kirliliğinin araştırılacağı TÜBİTAK destekli projenin detayları belli oldu. Çay İşleme Tesisleri Çevresindeki Yerleşim Alanlarının Yüzey Tozlarında Ağır Metal Kirliliği ve İnsan Sağlığı Riskinin Değerlendirilmesi” başlıklı projede 32 nokta incelenecek.

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Erkan Kırış yürütücülüğünde hazırlanan “Çay İşleme Tesisleri Çevresindeki Yerleşim Alanlarının Yüzey Tozlarında Ağır Metal Kirliliği ve İnsan Sağlığı Riskinin Değerlendirilmesi” başlıklı proje, TÜBİTAK 1002-A Hızlı Destek Modülü kapsamında desteklenmeye hak kazandı. Projenin yürütücülüğünü Doç. Dr. Erkan Kırış üstlenirken, araştırma ekibinde Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Nilay Akçay ve Ondokuz Mayıs Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Hülya Aykaç Özen yer alıyor.

32 NOKTADAN YÜZEY TOZU TOPLANACAK

32 noktanın inceleneceği araştırma, bölgedeki en kapsamlı yüzey tozu taramalarından biri olacak. Proje kapsamında Rize Merkez ve bazı ilçelerinde çay fabrikalarının çevresindeki yerleşim alanlarında belirlenen 30 farklı noktadan yüzey tozu örneği toplanacak. Ayrıca araştırma alanı dışındaki iki referans noktadan da örnek alınarak toplam 32 yüzey tozu örneği analiz edilecek. Toplanan örneklerde ağır metal düzeyleri belirlenecek. Elde edilen veriler doğrultusunda ağır metallerin çevresel dağılımı, olası kirlilik durumu ve kaynakları bilimsel yöntemlerle değerlendirilecek. Araştırmada ayrıca yüzey tozlarında bulunan ağır metallere maruziyetin çocuklar ve yetişkinler açısından oluşturabileceği potansiyel sağlık riskleri değerlendirilecek. Böylece çevresel kirlilik ve insan sağlığına ilişkin önemli bilimsel veriler elde edilmesi amaçlanıyor. Araştırmadan elde edilecek bulguların, çay fabrikalarının çevresindeki yerleşim alanlarında ağır metal düzeylerinin ve potansiyel sağlık risklerinin değerlendirilmesine bilimsel katkı sağlaması ve gelecekte yürütülecek çevresel izleme çalışmalarına veri oluşturması hedefleniyor.

HEDEF DAHA KAPSAMLI BİR TÜBİTAK 1001 PROJESİ

TÜBİTAK 1002-A kapsamında desteklenen araştırmadan elde edilecek sonuçların, ilerleyen dönemde Doğu Karadeniz Bölgesi'nde çay fabrikalarının bulunduğu diğer illeri de kapsayacak daha geniş ölçekli bir çalışmaya temel oluşturması hedefleniyor. Bu doğrultuda Rize'de araştırmaya dahil edilecek çay fabrikalarının sayısının artırılması, çalışmanın Trabzon, Artvin ve Giresun illerine genişletilmesi ve daha kapsamlı bir TÜBİTAK 1001 proje önerisi hazırlanması planlanıyor. Planlanan araştırmayla Rize ve diğer illerdeki çay fabrikalarının çevresinde bulunan yerleşim alanlarından daha fazla sayıda yüzey tozu örneği toplanarak ağır metal düzeylerinin bölgesel dağılımının karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanıyor. Böylece farklı yerleşim alanları arasındaki benzerlik ve farklılıkların ortaya konulması, ağır metal birikimini etkileyebilecek çevresel faktörlerin değerlendirilmesi ve çocuklar ile yetişkinler açısından potansiyel sağlık risklerinin daha geniş bir coğrafyada araştırılması hedefleniyor