ÇAYKUR’a Kendi Personelinden Memur Alımı TBMM'de!

AK Parti tarafından TBMM Başkanlığına sunulan yeni torba yasa teklifi; emekli zammından asgari ücret desteğine, Türkiye Varlık Fonu (TVF) şirketlerinin denetiminden ÇAYKUR’daki personel düzenlemesine kadar pek çok kritik değişikliği içeriyor. Düzenlemeyle birlikte ÇAYKUR’da uzun süredir beklenen personel reformu hayata geçiyor. Türkiye Varlık Fonu bünyesindeki şirketlere tanınan idari muafiyetler kapsamında; kamu ihale kanunları ve personel sınırlamalarından muaf tutulacak ve ÇAYKUR, kendi bünyesinde istihdam ettiği personel arasından memur alımı yapabilecek ve kurum içinden alacağı memur alımında yaş sınırı uygulanmayacak. Bu sayede kurumun personel ihtiyacı, kurumun kendi iç dinamiklerini bilen çalışanlarla karşılanacak. Böylece, TVF portföyündeki şirketlerin özel sektör mantığıyla daha hızlı karar alabilmesi ve küresel piyasalarda daha rekabetçi hale gelmesi hedefleniyor.

AK Parti milletvekillerinin imzasıyla Meclis Başkanlığına sunulan yeni kanun teklifi, TVF bünyesindeki şirketlerin denetim mekanizmasını yeniden şekillendirirken, en düşük emekli aylığının artırılmasını da içeren kritik düzenlemeleri kapsıyor. ÇAYKUR ile birlikte Türkiye’nin dev varlıklarını bünyesinde barındıran TVF ve bağlı iştiraklerine yönelik denetim usullerinde önemli değişikliğe gidiliyor. Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) iptal kararı doğrultusunda hazırlanan "Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı KHK’da Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi", TBMM Başkanlığına sunuldu.

Teklifle birlikte, TVF’nin yüzde 50’den fazla hissesine sahip olduğu tüm şirketler, alt fonlar ve bağlı ortaklıklar denetim kapsamına alınıyor. AYM’nin işaret ettiği hukuki boşlukları doldurmayı hedefleyen düzenlemeye göre; TVF ve bağlı tüm iştirakler; bağımsız denetimin yanı sıra Cumhurbaşkanı tarafından görevlendirilecek alanında uzman (finans, ekonomi, maliye, bankacılık) en az üç merkezi denetim elemanı tarafından denetlenecek. Hazırlanan denetim raporları, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu tarafından görüşülerek sonuca bağlanacak. Ziraat Bankası, Türk Hava Yolları, Turkcell, Botaş, Türk Telekom ve ÇAYKUR gibi portföydeki 34 şirket ve çeşitli lisanslar bu denetim mekanizmasına tabi olacak.

TVF ve bağlı tüm iştirakler; bağımsız denetimin yanı sıra Cumhurbaşkanı tarafından görevlendirilecek alanında uzman (finans, ekonomi, maliye, bankacılık) en az üç merkezi denetim elemanı tarafından denetlenecek.

TBMM Denetimi: Hazırlanan denetim raporları, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu tarafından görüşülerek sonuca bağlanacak.

Kapsamdaki Devler: Ziraat Bankası, Türk Hava Yolları, Turkcell, Botaş, Türk Telekom ve ÇAYKUR gibi portföydeki 34 şirket ve çeşitli lisanslar bu denetim mekanizmasına tabi olacak.

Portföyde Hangi Şirketler Var?

Türkiye Varlık Fonu; enerji, finans, ulaştırma ve madencilik gibi 7 stratejik sektörde faaliyet gösteren dev bir portföyü yönetiyor. Türkiye Varlık Fonu; Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR) ile birlikte Ziraat Bankası, HalkBank, Vakıfbank, Borsa İstanbul, Türkiye Sigorta, Türkiye Hayat Emeklilik, Türkiye Katılım Sigorta, Türk Hava Yolları, PTT, İzmir Alsancak Limanı, Botaş, Türkiye Petrolleri, TVF Enerji, TVF Rafineri ve Petrokimya, Nakit Karşılığı Şans Oyunları Lisansı, At Yarışı Düzenleme ve Bahis Kabul Etme Lisansı, Turkcell, Türksat, Türk Telekom, Çaykur, Kayseri Şeker, Türk Şeker, Türk Tarım, Eti Maden, Türkiye Maden, Kardemir, Türk Altın Holding gibi Türkiye’nin öncelikli 7 sektöründen 34 şirket, 2 lisans ve çeşitli taşınmazları bünyesinde bulunduruyor. Bu dev şirketlerin tıpkı özel bir şirket gibi hızlı karar alabilmesini, ticari stratejiler geliştirebilmesini ve küresel piyasalarda rekabet edebilmesi amaçlanıyor. "Kamu kurumu" gibi değil, "özel hukuk tüzel kişisi" gibi hareket etmelerinin önü açılıyor.

Teklifin Özeti

Teklif ile; Anayasa Mahkemesinin ilgili iptal kararı doğrultusunda aday memurların ilişiklerinin kesilmesine ilişkin kurallarda düzenleme yapılması ve sağlık nedenleri hariç olmak üzere ilişikleri kesilenlerin 3 yıl süre ile Devlet memurluğuna atanmamasının hüküm altına alınması; Devlet memuru hakkındaki disiplin cezasının yargı kararıyla iptali hâlinde uygulanacak zamanaşımı süresine ilişkin düzenleme yapılması ve karar gerekçesi dikkate alınarak yeniden disiplin cezası tesis edilebilmesine imkân tanınması; paylaşımlı elektrikli skuter işletmeciliği faaliyetinde bulunanları denetleme ve buna ilişkin olarak idari para cezası tutanağı düzenleme yetkisinin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına verilmesi; yaşlılık, malullük, ölüm aylığı alanlara ve hak sahiplerine dosya bazında en düşük aylık ödeme tutarının 2026 yılı Ocak ayı ödeme döneminden itibaren 20.000 Türk lirasına yükseltilmesi; işverenler için asgari ücret desteğinin 2026 yılında günlük 42,33 Türk lirası, aylık 1.270 Türk lirası olarak uygulanması; Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Türkiye Varlık Fonu (TVF) ve Şirket ile birlikte iptal edilen hüküm kapsamındaki şirketler, alt fonlar ve bağlı ortaklıkların da 6741 sayılı Kanun’un 6’ncı maddesinde öngörülen denetim usulleri kapsamına alınması ve bağımsız denetim, Cumhurbaşkanı tarafından görevlendirilecek denetim elemanlarınca yürütülecek denetim ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu tarafından görüşülerek yapılan denetimin TVF’nin bedelini ödeyerek yüzde ellisinden fazlasına iştirak ettiği şirketler ve bağlı ortaklıklar bakımından da uygulanacağının hüküm altına alınması; TVF’yi de kapsayacak şekilde fonlar hakkında kendi özel mevzuatının uygulanacağının ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait şirket, işletme, teşebbüs ve kuruluşlara özgü idari ve mali mevzuat, kısıtlama ve uygulamalara tabi tutulmayacağının düzenlenmesi; Siber Güvenlik Başkan Yardımcısı kadrosunun mali ve sosyal hak ve yardımları ile emeklilik haklarına ilişkin düzenleme yapılması amaçlanmaktadır.

Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

EN DÜŞÜK EMEKLİ AYLIĞININ ARTIRILMASINI DA İÇEREN KANUN TEKLİFİ TBMM'DE

Teklifle, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Devlet Memurları Kanunu'nda değişiklik yapılıyor. Buna göre, adaylık süresi içinde temel ve hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin herhangi birinde başarısız olanlar, birden fazla uyarma ve/veya kınama cezası almış olanlar ile aylıktan kesme ya da kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almış olanların, disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayıyla ilişikleri kesilecek. İlişikleri kesilenler ilgili kurumlarca derhal Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu kuruma bildirilecek. Bu hükümlere göre, sağlık nedenleri hariç ilişikleri kesilenler 3 yıl süreyle devlet memurluğuna alınmayacak.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı çerçevesinde devlet memurlarının disiplin cezalarının yargı kararıyla iptal edilmesi halinde uygulanacak zamanaşımı süresine ilişkin düzenlemeye gidiliyor. Buna göre, disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet 2 yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrayacak. Disiplin cezasının yargı kararıyla iptal edilmesi halinde, kararın idareye ulaştığı tarihten itibaren kalan disiplin ceza zamanaşımı süresi içerisinde, zamanaşımı süresinin dolması veya 3 aydan daha az süre kalması halinde en geç 4 ay içerisinde karar gerekçesi dikkate alınarak yeniden disiplin cezası tesis edilebilecek.

Teklifle Karayolları Trafik Kanunu'nda Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının görevlerine ilişkin düzenleme yapılıyor. Buna göre Bakanlık, paylaşımlı elektrikli skuter işletmeciliği faaliyetinde bulunanları denetlemek, aykırı görülen hususlarla ilgili sorumlular hakkında idari para cezasına dair tutanak düzenlemekle yetkili olacak.

- En düşük emekli aylığına yönelik düzenleme

Teklifle, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda yapılan düzenlemeyle, yaşlılık, malullük ve ölüm aylığı ödenenlere ve hak sahiplerine dosya bazında 16 bin 881 lira olarak öngörülen aylık asgari ödeme tutarı, 2026 ocak ayı ödeme döneminden itibaren 20 bin liraya yükseltiliyor.

Düzenlemeyle, işverenlerin işgücü maliyetlerinin düşürülerek istihdamın arttırılması ve kayıtlı istihdamın korunması amacıyla asgari ücret işveren desteği 1 Ocak 2026'dan itibaren 1000 liradan 1270 liraya çıkarılıyor.

Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'da yapılan değişiklikle, yayın lisansı olmasına rağmen lisans tipi dışında yayın yapan, kanal ve frekanslarla ilgili geçiş hükümleri uyarınca yayınlarına devam eden kuruluşlardan izinsiz verici tesis eden medya hizmet sağlayıcılar, Üst Kurulca uyarılacak, yapılan uyarıya rağmen izinsiz yayına devam edenler hakkında adli ve idari yaptırımlar uygulanacak.

Hükme aykırı hareket eden gerçek kişiler ile tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü, bir yıldan iki yıla kadar hapis ve bin günden 5 bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılacak. Tüzel kişiler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu'ndaki güvenlik tedbirleri uygulanacak. İzinsiz olarak faaliyetine devam eden yayın cihaz ve tesisleri Üst Kurulca mühürlenerek kapatılacak.

- TVF'ye ilişkin düzenlemeler

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketinin Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'da, şirket tarafından kurulacak diğer şirketler ve fonların tabi olacakları denetim usul ve esaslarının mekanizmasına ilişkin düzenleme yapılıyor.

Şirket tarafından kurulacak diğer şirketler, Türkiye Varlık Fonu (TVF) ve bunlar tarafından hakim hissedar olarak kurulan ve kurulacak şirketler veya alt fonlar ile bunların kurucusu olduğu veya bedellerini ödeyerek sermayesinin ya da katılım paylarının yarısından fazlasına sahip olduğu şirketler, alt fonlar ve bunların bağlı ortakları bağımsız denetime olacak.

Şirket, TVF veya bunlar tarafından hakim hissedar kurulan veya kurulacak şirketler ya da alt fonlar ile bunların kurucusu olduğu veya bedellerini ödeyerek sermayesinin veya katılım paylarının yarısından fazlasına sahip olduğu şirketler, alt fonlar ve bunların bağlı ortaklarının bağımsız denetimden geçmiş yıllık mali tabloları ile faaliyetleri, Cumhurbaşkanı tarafından görevlendirilecek sermaye piyasaları, finans, ekonomi, maliye, bankacılık, kalkınma alanlarında uzman en az üç merkezi denetim elemanı tarafından bağımsız denetim standartları çerçevesinde denetlenecek.

TVF Yönetimi Anonim Şirketi, TVF veya bunlar tarafından hakim hissedar olarak kurulan ve kurulacak şirketler veya alt fonlar ile bunların kurucusu olduğu veya bedellerini ödeyerek sermayesinin ya da katılım paylarının yarısından fazlasına sahip olduğu şirketler, alt fonlar ve bunların bağlı ortaklıkları özel hukuk hükümlerine tabi olacak, bunlardan şirketler hakkında Türk Ticaret Kanunu ile kendi özel mevzuatı, TVF dahil fonlar hakkında ise kendi özel mevzuatı uygulanacak.

TVF Yönetim Anonim Şirketi, TVF, bunlar tarafından hakim hissedar olarak kurulan ve kurulacak şirketler veya alt fonlar ile bunların kurucusu olduğu veya bedellerini ödeyerek sermayesinin ya da katılım paylarının yarısından fazlasına sahip olduğu şirketleri, alt fonlar ve bunların bağlı ortaklıkları, idari ve mali konularda kamu idaresini veya sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait olan şirket, işletme, teşebbüs ve kuruluşları ilgilendiren mevzuat hükümlerine, kısıtlamalarına ve uygulamalarına tabi tutulamayacak.

Kanun'un "denetim" başlıklı hükmünde yer alan düzenlemelere tabi olmak kaydıyla TVF'nin, TVF Yönetimi Anonim Şirketinin veya bunlar tarafından hakim hissedar olarak kurulan ve kurulacak şirketler veya alt fonların, kurucusu olduğu veya bedellerini ödemek suretiyle sermayesinin ya da katılım paylarının yarısından fazlasına sahip olduğu şirketler, alt fonlar ve bunların bağlı ortaklıkları hakkında ise Sermaye Piyasası Kanunu, Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (KHK) 12. maddesi dışındaki mevzuat hükümleri uygulanmayacak.

İstanbul Finans Merkezi Kanunu'nda değişiklik yapılıyor. Buna göre, Ofis alanında faaliyet göstermek üzere katılımcılara yönetici şirket tarafından katılımcı belgesi verilecek.

Teklifle, 375 Sayılı KHK'de yapılan değişiklikle, Siber Güvenlik Başkan Yardımcısı kadrosunun mali, sosyal hak ve yardımları ile emeklilik haklarına ilişkin düzenleme yapılıyor.