HEMŞİNANA Projesi Başladı: Anaların Hatıraları Kitaba Dönüşecek
Hemşin'de geçmişten günümüze taşınan kültürel değerlerin korunması için önemli bir proje hayata geçirildi. "HEMŞİNANA: Yaşayan Kültürel Miraslarımız ve Kadınlarımız" projesi ile Hemşin’in gelenek görenekleri, mimarisinden yemek kültürüne, oyunlarından düğün cenaze merasimlerine kadar tüm kültürel hafızası derlenecek. Hemşin annelerinin anlatacağı hatıralar kitapta toplanacak ve geleceğe taşınacak.
İLK ZİYARET TEPAN KÖYÜNE
Proje kapsamında ilk saha ziyareti Tepan (Bilen) Köyü'ne gerçekleştirildi. Hemşin Kaymakamı Murat Karnap'ın himayelerinde, Hemşin İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü'nün koordinasyonunda ve yürütücülüğünde başlatılan proje kapsamında İlçe Millî Eğitim Müdürü Aydın Mertayak ve İlçe Tarım Müdürü Dursunali Akpınar, köyde yaşayan Hemşin analarıyla buluştu. Ziyarette bölgenin yaşam kültürü, gelenekleri, örf ve adetleri ile eğitim hayatındaki değişimler üzerine sohbetler yapıldı. Hemşin'in kültürel hafızasını yaşatan kadınların anıları ve tecrübeleri dinlenirken, sözlü tarih çalışmalarının da ilk adımı atıldı.
HEMŞİN'İN HAFIZASI KADINLARIN ANLATILARIYLA BELGELENECEK
Projenin en önemli ayağını, Hemşin'de kuşaktan kuşağa aktarılan geleneksel yaşam biçiminin belgelenmesi oluşturuyor. Bu kapsamda yöresel yemekler, mutfak kültürü, geleneksel tarifler, kışlık hazırlıklar, sofra adabı ve misafir ağırlama alışkanlıkları araştırılacak. Geçmişte günlük yaşamın nasıl sürdürüldüğü, hangi yemeklerin hangi dönemlerde yapıldığı ve paylaşma kültürünün toplumsal hayattaki yeri, Hemşin analarının tanıklıklarıyla ortaya konulacak. Evlenme gelenekleri, görücülük ve dünürlük süreçleri, nişan, kına ve düğün merasimleri de çalışmanın önemli başlıkları arasında yer alıyor. Yöresel türküler, oyunlar, geleneksel ifadeler ve düğün ritüellerinin de kayıt altına alınması hedefleniyor. Cenaze ve yas gelenekleri, taziye ziyaretleri, komşuluk ilişkileri ve zor günlerde ortaya çıkan dayanışma kültürü de araştırılacak konular arasında bulunuyor.
TARİHİ EVLERDEN YAYLA YAŞAMINA KADAR HER ŞEY İNCELENECEK
HEMŞİNANA Projesi yalnızca gelenek ve göreneklerin derlenmesiyle sınırlı kalmayacak. Hemşin'in geleneksel mimarisi, tarihi evleri, yapı malzemeleri ve geçmişteki yaşam alanlarının kullanım biçimleri de araştırılacak. Kadınların ev ve üretim hayatındaki emeği, tarım ve hayvancılık faaliyetleri, yayla kültürü, ulaşım koşulları, çocukların yetişme biçimleri ve geçmişteki eğitim imkanları da büyüklerin anlatımlarıyla kayıt altına alınacak. Böylece Hemşin'in yalnızca geçmişteki yaşam koşulları değil, zaman içinde geçirdiği sosyal ve kültürel değişim de ortaya çıkarılacak.
ÇALIŞMALAR KİTABA VE KÜLTÜR MERKEZİNE DÖNÜŞECEK
Projenin sonunda saha çalışmalarından elde edilecek bilgi, belge, fotoğraf ve sözlü tarih anlatılarının bir kitapta bir araya getirilmesi planlanıyor. Ayrıca HemşinAna Kültür ve Sanat Merkezi projesinin temellerinin atılması hedefleniyor. Kadınların toplumsal hafızadaki yerini görünür kılmayı, unutulmaya yüz tutmuş kültürel değerleri korumayı ve genç kuşaklarla buluşturmayı amaçlayan çalışma, Hemşin'in kültürel mirasının kalıcı hale getirilmesine katkı sunacak. Tepan Köyü'ndeki ilk buluşmanın ardından Hemşin analarının hayır dualarını alan proje ekibi, kültürün en önemli taşıyıcıları olan büyüklerin bilgi ve birikimlerinin gelecek nesillere aktarılmasının önemine dikkat çekti.
