Rize’nin Turuncu Altını Ekonomiye Kazandırılıyor: Kabuğundan Şifa, Meyvesinden Katma Değer!
Rize’nin marka değerlerinden biri olan eşsiz lezzeti ve kendine has aromasıyla damaklarda iz bırakan Rize mandalinası, sağlık açısından sunduğu faydalar ve genişleyen kullanım alanlarıyla öne çıkarak kabuğundan çekirdeğine kadar yüksek katma değerli ürünlere dönüşüyor. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi (RTEÜ) Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Burhan Başaran, tarımsal ilaç kullanılmadan yetiştirilmesi dolayısıyla güvenli gıdalar arasında yer alan Rize mandalinasının ve ince yapıya sahip kabuğunun birçok alanda kullanılabileceğini söyledi. Doç. Dr. Başaran, Rize mandalinası ve kabuğundan alternatif gıda ürünleri ya da kullanım alanlarına yönelik proje çalışmalarına başladıklarını belirtti.
Başaran, Rize mandalinasının sadece bir meyve olmadığını, aynı zamanda yerel üretim kültürü ve ekonominin önemli bir parçası ve gıda güvenliği açısından benzersiz bir konumda olduğunu vurguladı.
Bölgede tarımsal ilaç kullanılmadan yetiştirilen bu meyvenin, yerel üretim hafızasının en değerli parçalarından biri olduğunu belirten Başaran, “Rize mandalinası yetiştiriciliğinde herhangi bir tarımsal ilaç kullanılmamaktadır. Bu da Rize mandalinasını gıda güvenliği açısından diğer meyvelerden ayırt edici özelliklerinden birisi olarak dikkat çekmektedir. İnce kabuklu olması ve kolay soyulması, çekirdeksiz olması fiziksel özellikleri arasındadır. Hoş aroması, dengeli tadı ve tüketime hazır yapısı günlük beslenmede Rize mandalinasını önemli kılmaktadır. Mandalina fenolik bileşikler, potasyum ve C vitamini açısından önemli bir kaynaktır. Bu da mandalinayı bağışıklık sistemi başta olmak üzere bir bireyin sağlıklı yaşam ve gelişimi açısından önemli bir meyve haline getirmektedir.” dedi.
Doç. Dr. Başaran, üretilen her bir parçanın akıllıca değerlendirilmesi gerektiğini ifade ederek, “Bir ürünü sadece üretmek yetmez. O ürünü, o ürüne ait parçaların her birinin akıllıca değerlendirilmesi ve katma değeri yüksek ürünlere dönüştürülmesi gerekir. Şu anki yapmış olduğumuz çalışmalar neticesinde Rize mandalinası kabuğunun fenolik bileşikler, flavonoidler ve lif açısından çok önemli bir kaynak olduğunu biliyoruz. Bu da sindirim sistemi ve antikanserojenik diğer özellikler olmak üzere mandalina kabuğunu da en az meyvesi kadar değerli kılmaktadır. Bizler Rize mandalinasını taze bir meyve olarak tüketebiliriz. Meyve suyu olarak tüketmemiz yine oldukça mümkün. Mandalina kabuğunu kurutarak ve toz haline getirerek ekmek, bisküvi,kurabiye, kek gibi unlu mamüllerde gluten-free ürünlerde yardımcı bir ürün olarak, bir malzeme olarak değerlendirebiliriz. Özellikle mandalina kabuğunun pektin içeriği dikkat çekicidir. Pektin; gıda sanayinde kıvam verici ve yapı düzenleyici olarak kullanılan bir maddedir. Ayrıca kabukta bulunan doğal aroma verici maddeler ve renk filtmentleri de gıda sanayinde rahatlıkla kullanılabilir.” diye konuştu.
Rize mandalinası ve kabuğundan alternatif gıda ürünleri geliştirme çalışmaları kapsamında üniversitede 15’e yakın ürün üzerinde araştırmalar yürütüldüğünü belirten Başaran, “Bizler, aynı zamanda Rize mandalinası ve kabuğundan alternatif gıda ürünleri yada kullanım alanlarına yönelik projelerimizi başlatmış bulunmaktayız. Şu anda 15’e yakın ürünün üretimi ve kullanım alanına ilişkin çalışmalarımız üniversitemizde yürütülmektedir. Tüm bu çalışmaların üretici açısından yeni ekonomik gelirleri, tüketici açısından daha fazla çeşitli ürünün piyasaya sürülmesini ve yerel tarımın sürdürülebilirliğine katkı sağlayacağını düşünüyoruz.” şeklinde konuştu.
