RTB Başkanı Erdoğan: "Yaş Çayda Taban Fiyat 34-35 TL Olmalı, Destekleme Vakit Kaybedilmeden Yeniden Uygulanmalı"

Rize Ticaret Borsası (RTB) Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Erdoğan, 2026 yılı yaş çay sezonu öncesi yaptığı açıklamada, sektör paydaşlarının ciddi bir ekonomik dar boğazdan geçtiğini vurguladı. Erdoğan; üretici, sanayici ve devlet iş birliğinin Türk çayı için artık bir "tercih değil, zorunluluk" olduğunu ifade ederek, “Üreticimizi enflasyona ezdirmeyecek yaş çay taban fiyatının kilogram başına 34-35 TL olarak belirlenmesini, destekleme primlerinin vakit kaybedilmeden yeniden uygulamaya konulmasını talep ediyoruz.” dedi.

Çay Sektörünün Geleceği İçin Üretici, Sanayici ve Devlet İş Birliği Şarttır

RTB Başkanı Mehmet Erdoğan, Doğu Karadeniz ekonomisinin can damarı, Rize’nin en önemli stratejik tarım ürünü olan çay sektörünün geleceğine dair sektörün sürdürülebilirliği için üretici, sanayici ve devlet üçgeninde güçlü bir iş birliğinin şart olduğunu vurguladı. Başkan Erdoğan, 2026 yılı için beklenen yaş çay taban fiyatı talebini de kamuoyuyla paylaştı. Yaş çay taban fiyatının üreticiyi enflasyona ezdirmeyecek şekilde belirlenmesi gerektiğini ifade eden Erdoğan, 100 yıllık bir mirasa sahip olan Türk çayını gelecek nesillere aktarabilmek ve bölge halkının refahını koruyabilmek için sorunlara "ivedilikle" çözüm bulunması gerektiğini belirtti.

Erdoğan, geçtiğimiz yıllarda yaşanan kalitesiz yaş çay hasat sorunlarının kuru çay kalitesini olumsuz etkilediğini ve bu durumun tüketici memnuniyetsizliğine yol açtığını hatırlattı.

Kalite Düşerse Tüketim de Düşer

Erdoğan, çay sektörünün bir bütün olduğunu hatırlatarak, hem sanayicinin hem de üreticinin korunması için somut adımlar atılması gerektiğini belirtti.

Açıklamasında önceliği yaş çay hasat kalitesine veren Erdoğan, geçtiğimiz yıllarda yaşanan nitelik sorunlarının tüm zinciri bozduğunu ifade ederek, “ÇAYKUR’un ve özel sektör işletmelerinin verimli bir sezon geçirebilmesi, ancak ve ancak yaş çay kalitesinin korunmasıyla mümkündür. Geçtiğimiz yıllarda yaşanan kalitesiz yaş çay hasat sorunları, doğrudan kuru çay kalitesini de olumsuz etkilemiştir. Kalitesiz kuru çay son tüketicinin memnuniyetsizliğiyle karşılaşmıştır. Bu da çay tüketiminde düşüşlere sebep olmaktadır. Sanayicinin kaliteli kuru çay üretebilmesi ve tüketicinin nitelikli çaya ulaşabilmesi için tek koşulumuz yaş çayda hasat kalitesinden asla taviz verilmemesidir.” dedi.

Kaliteden Taviz Verilmeden Yaş Çay Taban Fiyatı 34-35 TL Olmalıdır

Hasat kalitesinin en üst seviyede tutulması şartıyla üreticinin emeğinin karşılığının verilmesi gerektiğini savunan Erdoğan, 2026 sezonu için net bir rakam telaffuz ederek, "Kalite standardının sağlanması kaydıyla, üreticimizi enflasyona ezdirmeyecek yaş çay taban fiyatının kilogram başına 34-35 TL olarak belirlenmesini talep ediyoruz." diye konuştu.

Erdoğan, çay sektöründe geçtiğimiz yıl askıya alınan destekleme primlerinin yarattığı boşluğa dikkat çekerek, bu uygulamanın ivedilikle yeniden başlatılması gerektiğini vurguladı. Erdoğan, destekleme primlerinin sadece mali bir yardım değil, sektörün en önemli "regülasyon aracı" olduğunu hatırlatarak şunları kaydetti: “Çay sektörünün sürdürülebilirliği ve üreticilerimizin refahı açısından hayati öneme sahip olan destekleme primleri, geçtiğimiz yıl ara verilmesi nedeniyle piyasada ciddi dengesizliklere yol açmıştır. Bu primler, çay tarımının en kritik regülasyon aracı olarak işlev görmüş; özellikle üreticilerin finansal zorluklar yaşadığı dönemlerde vazgeçilmez bir destek unsuru olmuştur.

Özellikle çay tarımının yoğun olduğu illerde, yaz aylarında önemli gelir kaynağı oluştursa da, yılın ilk dört ayında hane halkları ekonomik sıkıntılarla karşı karşıya kalmaktadır. Destekleme primlerinin bu aylarda ödenmesi, hane halklarının refah düzeyini doğrudan yükseltmekte ve çay tarımını sürdürülebilir bir geçim kaynağı haline getirmektedir. Bunun yanı sıra, sektördeki kayıt dışı faaliyetlerin önlenmesi bakımından da kritik rol oynayan bu primler, tarımsal ekonominin şeffaflığını ve düzenini sağlamaktadır.”

Destekleme Primi Sektörün Olmazsa Olmazıdır, Vakit Kaybedilmeden Uygulanmalıdır

Çay piyasasının geleceğinin güvence altına alınması için yetkililere seslenen Erdoğan, destekleme primlerinin vakit kaybedilmeden yeniden hayata geçirilmesini talep etti. Bu adımın hem üreticinin geleceğini koruyacağını hem de piyasadaki fiyat ve arz istikrarını pekiştireceğini ifade etti.

Yaş ve Kuru Çay Fiyatları Eş Zamanlı Açıklanmalıdır

Erdoğan, 2025 yılında hem özel sektörün hem de ÇAYKUR’un zarar ettiğini belirterek, sektördeki maliyet hesaplamalarının sağlıklı yapılabilmesi için yaş çay alım fiyatı ile kuru çay zam oranlarının eş zamanlı açıklanması gerektiğini belirterek şöyle konuştu: “2025 yılında hem özel sektör hem de Çaykur zarar etmiştir. Bölgemizin en önemli tarım ürününde sanayicinin kazanamaması, sektörde alarm zillerinin çalmasına yol açmaktadır. Sanayicinin kazanamadığı yerde çiftçi de kazanamaz. 100 yıllık mazisi olan çay sektörünü gelecek nesillere taşımak için sektörde ki her aktörün sorunları çözülmelidir.

Sektörde maliyet hesaplamalarının sağlıklı yapılabilmesi ve piyasa dengesinin korunması adına, yaş çay alım fiyatı ile kuru çay zam oranlarının eş zamanlı olarak kamuoyuna duyurulması gerekmektedir. Kuru çay fiyatındaki artış oranının, yaş çay zam oranının 5 puan altında kalacak şekilde belirlenmesi piyasa gerçekleriyle örtüşen en doğru yaklaşımdır. Kuru çay fiyatlarının sonradan açıklanması, sanayiciyi maliyet belirsizliğine itmekte ve özellikle ulusal zincir marketlerin baskısıyla ürünlerin zararına satılmasına yol açmaktadır. Geçtiğimiz yıl yüksek faiz ortamı ve fiyat dengesizlikleri sebebiyle sektördeki fabrikaların %30’unun kapılarını açamadığı gerçeği unutulmamalıdır. Eğer sektöre destek sağlanamazsa bu rakamın çok daha fazla artacağı aşikârdır.”

Faiz Destekli Kredi Piyasaya Can Suyu Verecektir

RTB Başkanı Mehmet Erdoğan, çay sektörünün ayakta kalabilmesi için finansman krizine acil çözüm bulunması gerektiğini vurguladı. Sanayicinin nakit akışında yaşadığı tıkanıklığın tüm üretim zincirini tehdit ettiğini belirten Erdoğan, "faiz destekli kredi" imkanlarının piyasaya "can suyu" olacağını ifade etti.

Başkan Erdoğan, konuya ilişkin hazırladıkları raporları ilgili makamlara defalarca ilettiklerini hatırlatarak, gecikilecek her günün maliyetinin ağır olacağı uyarısında bulundu.

Kapasite Daralması ÇAYKUR’u Kilitler

Özel sektörün finansal destek bulamaması halinde bu yıl ciddi bir kapasite düşüşüne gidebileceğine dikkat çeken Erdoğan, bu durumun yaratacağı domino etkisini şu sözlerle özetledi: "Eğer sanayiciye bu finansal destek sağlanamazsa, bu yıl özel sektör kapasitesinde büyük bir daralma yaşanacaktır. Bu durum, tüm yükün ÇAYKUR fabrikalarına binmesine ve devasa yığılmalara sebep olur. Kapasite üstü yapılan alımlar ise kaçınılmaz olarak kalitesiz kuru çay üretimiyle sonuçlanacaktır."

"Sanayici Kazanamazsa Çiftçi de Kazanamaz"

Sektörün tüm bileşenlerinin birbirine bağlı olduğunu vurgulayan Erdoğan, üretici, özel sektör ve devlet arasında bir "üretim barışı" sağlanması gerektiğini söyledi. "Sanayicinin kazanamadığı bir denklemde üreticinin de kazanması mümkün değildir" diyen Erdoğan, piyasa dengelerinin korunması için yetkilileri acil adım atmaya davet etti.

Türk Çayının Geleceği İçin Acil Çağrı

Türk çayının küresel ve yerel pazardaki geleceğinin bu kritik sürece bağlı olduğunu ifade eden RTB Başkanı Erdoğan, finansal darboğazın aşılması için kamu bankaları ve ilgili bakanlıkların devreye girmesinin şart olduğunu belirtti. Stratejik bir tarım ürünü olan çayda kriz yaşanmaması için zamanın daraldığı hatırlatmasında bulunan Erdoğan, "Sanayicinin kazanamadığı bir denklemde üreticinin de kazanması mümkün değildir. Çayda üretici, özel sektör ve devlet barışının sağlanması; piyasa dengelerinin korunması ve Türk çayının geleceği için yetkilileri acil adımlar atmaya davet ediyoruz.” dedi.