Yeniden Refah’tan Çayda "44 TL" Talebi: "Bu Bir Lütuf Değil, Üreticinin Hakkıdır!"
Rize İl Başkanı Mehmet Akif Zerdeci, 2026 yılı yaş çay taban alım fiyatı 40 TL + 4 TL destekleme primi ile birlikte 44 TL olmalıdır. Bu fiyat müstahsile bir lütuf değil aksine hakkının eda edilmesidir.” şeklinde konuştu.
2026 yılı yaş çay sezonuna sayılı günler kala, Doğu Karadeniz ekonomisinin can damarı, Rize’nin en önemli geçim kaynağı olan çay tarımıyla ilgili Yeniden Refah Partisi Rize İl Başkanı Mehmet Akif Zerdeci, çay üreticisinin artan maliyetler karşısında ezilmemesi için partisinin fiyat beklentisini ve sektördeki yapısal sorunlara yönelik çözüm önerilerini kamuoyuyla paylaştı.
Çay, Rize’nin Ekonomi Omurgasıdır; Göçü Durduran Güç: Çay
Konuşmasına çayın tarihi ve stratejik önemine değinerek başlayan ve Rize’nin tarihsel gelişiminde çayın bir dönüm noktası olduğunu belirten Zerdeci, 1930’lu yıllardan bu yana çayın bölgedeki göçü durduran ve refahı yükselten en temel unsur olduğunu hatırlattı. Çay bahçelerinin bölünmesiyle kişi başına düşen gelirin azaldığını vurgulayan Zerdeci, “1930’lu ve 1940’lı yıllarda Türkiye’nin en büyük göçünü veren Rize ilimiz de güçlü rantabil bir tarım ürünü olan çay tarımının başlamasıyla refah seviyesi yükselmiş, göç durmuş insanımız kendi memleketinde geçinebilme imkanına kavuşmuştur. Günümüzde çay bahçelerinin bölünmesiyle kişi başına düşen çay gelirinin azalmasına rağmen halen daha ilimizin en önemli gelir kaynağının başında çay geliri gelmektedir. Çay bölgemizde kısıtlı tarım alanlarında uzun sürede (5 ile 10 yıl) yetişen, ekonomik açıdan alternatifi olmayan stratejik güçlü bir tarım ürünüdür. Dünyada kişi başına en fazla çay tüketen ülke Türkiye’dir. Çayda dışa bağımlı bir ülke değiliz. Ülkemizde yetişen çayın tamamı Doğu Karadeniz’de yetişmektedir. Bu değerimizi korumamız için çay üretimiyle ilgili alınıcak kararlar, atılacak adımlar çok önem arz etmektedir. Çay tarımı ve üretiminde belirsizlikler, boşluklar olmamalı, hiç kimsenin insiyatifine bırakılmamalı çay müstahsili devlet tarafından korunmalıdır.”
Çay Üreticilerinin Sorunları Çözüm Bekliyor,Taban Fiyat Altında Alım İhanettir
Zerdeci, çay üreticilerinin yıllardır yaşadığı sorunlara dikkat çekerek, hükümeti acil çözüm üretmeye çağırdı. Çay müstahsillerinin mağduriyetlerinin giderilmesi için gerekli yasal düzenlemelerin yapılmamasını eleştiren ve bu durumun çayın geleceğini tehdit ettiğini savunan Zerdeci, çayda yasal düzenleme yapılmamasının bölge insanına haksızlık olduğunu belirterek, “Taban fiyatın altında alımı engelleyecek kanun acilen çıkarılmalıdır; aksi takdirde açıklanacak rakamın hiçbir hükmü yoktur” dedi.
Zerdeci, hükümetin gerekli adımları atmamasını "manidar" olarak nitelendirerek, acil yasal düzenleme çağrısında bulunarak, “Yıllardır çayda yaşanan sorunların çözülmesi, çay müstahsilinin mağduriyetlerinin giderilmesi için hükümet tarafından yapılması gereken kanuni düzenlemelerin bir türlü yapılmaması, bu konuda gerekli adımların atılmaması çok manidar bir durum arz etmekte, çayın geleceğini tehdit etmektedir.”ifadelerini kullandı.
İttifak Var Ama İcraat Yok
Rize kamuoyunun, sivil toplum kuruluşlarının ve hatta hükümet temsilcilerinin bile çay kanunu konusunda hemfikir olduğunu hatırlatan Zerdeci, buna rağmen somut bir adım atılmamasını eleştirdi. Zerdeci, "Herkesin ittifak ettiği bir konuda düzenlemelerin sürekli ertelenmesini, bölge insanına karşı yapılan büyük bir haksızlık olarak görmekteyiz. Bu gecikme çayın geleceğini ciddi şekilde tehdit etmektedir" şeklinde konuştu.
Taban Fiyat Kağıt Üstünde Kalmasın
Çay hasat sezonu yaklaşırken üreticinin en büyük korkusunun özel sektörün düşük fiyat politikası olduğunu vurgulayan İl Başkanı Zerdeci, özellikle ÇAYKUR, özel sektör ve çay müstahsili arasındaki ilişkilerin düzenlenmesi gerektiğine dikkat çekti. Zerdeci, çay taban fiyatının altında alımları engelleyecek yasal düzenlemelerin bir an önce yapılmasını talep ederek, şunları kaydetti: “Hükümetten beklentimiz; ÇAYKUR, özel sektör ve müstahsil üçgenini kapsayan, taban fiyatın altında alımı kesin olarak engelleyecek yasal düzenlemeyi derhal hayata geçirmesidir. Bu düzenleme, yeni sezon taban fiyatı ile eş zamanlı olarak açıklanmalıdır."
Yasal Güvence Şart
Zerdeci, yasal bir yaptırım olmadığı sürece açıklanan fiyatların sembolik kalacağını belirterek uyardı: "Eğer taban fiyatın altında alımı yasaklayan bir kanun çıkarılmazsa, açıklanacak fiyat bir anlam ifade etmeyecektir. Özel sektör, serbest piyasa bahanesiyle taban fiyatın altında alımlara devam edecek ve alın teri dökerek üretim yapan vatandaşımız mağdur edilmeye devam edilecektir."
Çayda Kalite ve Destek Seferberliği Çağrısı: Kalitesiz Ham Madde ile Dünya Markası Olunmaz
Yeniden Refah Partisi Rize İl Başkanı Mehmet Akif Zerdeci, Türk çayının küresel pazarda rekabet edebilmesi için tarladan pakete standartlara uygun üretim yapılması gerektiğini vurguladı. Zerdeci, kaldırılan destekleme priminin iadesini "Anayasal bir hak" olarak niteledi.
Rize İl Başkanı Mehmet Akif Zerdeci, Türk çayının geleceğini kurtaracak ve marka değerini dünya standartlarına taşıyacak stratejik çözüm önerilerini kamuoyuyla paylaştı. Çay üretiminde kalitenin tesadüf olmadığını belirten Zerdeci; yanlış hasat teknikleri, sanayici üzerindeki maliyet yükü ve üretici desteklemeleri konusunda hükümete ve ilgili kurumlara uyarılarda bulundu.
Tarladan Pakete Kalite Standartı Şart
Türk çayının yurt dışında talep edilen bir ihraç ürünü haline gelmesinin tek yolunun üretim disiplininden geçtiğini ve kalitesiz yaş çay hasadının, çayın geleceğini tehdit eden en önemli faktörlerden biri olduğunu ifade eden Zerdeci, "Kalitesiz ham madde ile kaliteli üretim yapılamaz. Özellikle standart dışı yaş çay hasadı, çayımızın geleceğini tehdit eden en büyük unsurdur. Kalitesiz hasat hem marka değerimizi düşürüyor hem de sanayicinin üretim maliyetlerini yukarı çekerek sektörü çıkmaza sokuyor" dedi.
Zerdeci, Tarım ve Orman Bakanlığı ile ÇAYKUR’un öncülüğünde bir "kalite seferberliği" başlatılması gerektiğini savunarak şunları kaydetti: “Müstahsil bilinçlendirilmeli, üreticiye kaliteli hasat konusunda eğitim verilmeli. Teşvik sistemine geçielrek kaliteli hasat yapan üreticiler ödüllendirilmeli ve desteklenmeli. Tavizsiz denetimlerle üretimin her aşamasında standartlardan asla ödün verilmemeli.”
Destekleme Primi Anayasal Bir Haktır
Sektörün sürdürülebilirliği için üreticinin refah seviyesinin korunması gerektiğini hatırlatan Zerdeci, geçtiğimiz yıl kaldırılan yaş çay destekleme priminin yeniden yürürlüğe girmesi çağrısında bulundu. Destekleme priminin geri getirilmesinin sadece üreticiyi değil, son tüketiciyi de koruyacağını belirten İl Başkanı Zerdeci, "Yaş çay destekleme priminin tekrar verilmesi, tarıma destek kapsamında bir anayasal haktır. Bu primin geri gelmesi, kuru çay maliyetlerini düşüreceği gibi nihai tüketicinin de çaya daha uygun fiyatlarla ulaşmasını sağlayacaktır" ifadelerini kullandı.
Sektörün Geleceği Risk Altında
Çay sektörünün hem sanayici hem de müstahsil ayağında yaşanan sıkıntıların bir an önce çözülmesi gerektiğini vurgulayan Zerdeci, doğru tarım politikalarıyla Rize çayının dünyada parmakla gösterilen bir marka haline gelebileceğinin altını çizdi.
%50 Gübre Desteği Şart
Gübre fiyatlarındaki fahiş artışların üretim sürdürülebilirliğini tehlikeye attığını belirten Zerdeci, devletin elini taşın altına koyması gerektiğini ifade etti.
Gübre fiyatlarındaki aşırı yükselişin müstahsili çaresiz bıraktığını vurgulayan Zerdeci, yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: “Gübre fiyatlarındaki aşırı yükselişlerden dolayı zor durumda kalan müstahsile %50 gübre desteği verilmesi gereklidir. Bu durum stratejik bir ürün olan çayın, müstahsillerinin yine anayasal hakları kapsamındadır.”
Hükümete Çayda Çifte Fiyat Çağrısı: Kuru Çay Zammı Bekletilmemeli
Zerdeci, yaş çay taban fiyatı ile kuru çay fiyatının eş zamanlı açıklanmamasının piyasada istikrarsızlığa yol açtığını belirterek; "Bu belirsizlik sanayiciyi zararına satışa, müstahsili ise düşük fiyata mahkum ediyor" dedi.
İl Başkanı Zerdeci, yaptığı açıklamada, çay sektöründe her yıl tekrarlanan "fiyat açıklama" krizine dair uyarılarda da bulundu. Yaş çay fiyatı açıklandığı halde kuru çay fiyatının haftalarca bekletilmesinin sektöre ağır darbe vurduğunu ifade eden Zerdeci, bu durumun hem ÇAYKUR’u hem de özel sektörü finansal bir çıkmaza sürüklediğini savundu.
Zamanlama Hatası Zincir Marketlere Yarıyor
Siyasetin sektöre müdahalesiyle oluşan fiyat boşluğunun büyük alıcılar tarafından suistimal edildiğini vurgulayan Zerdeci, “Yıllardan beri siyasetin müdahalesi ile yaş çay zammı ile kuru çay zammının birlikte yapılmaması sonradan açıklanması sanayiciyi maliyet belirsizliğine ve istikrarsızlığa itmekte, zararına satışa zorlamaktadır. Bu durum sezon başında kuru çay piyasalarının maliyetlerin altında başlamasına, özellikle ulusal zincir marketlerine ve kuru çay toptan alıcılarına düşük fiyatlardan çay almalarına olanak vermektedir.” dedi.
Sistem Üreticiyi ve ÇAYKUR’u Cezalandırıyor
Özel sektörün bu maliyet baskısını üreticiye yansıttığını belirten Zerdeci, oluşan "domino etkisine" dikkat çekerek, şöyle konuştu: “Düşük fiyatta çay satmak zorunda kalan özel sektör firmaları zarar etmemek için taban fiyat sınırlaması olmayan piyasalarda müstahsillerden düşük fiyattan yaş çay satın alma yolunu tercih etmektedirler. Bu durumdan Çaykur da olumsuz etkilenmekte maliyetlerin altında çay satışına zorlanmakta ve zarar etmesine neden olmaktadır. Yıllardan beri bu konunun önemine binaen ikazlar yapılmasına rağmen hükümet durumun düzelmesi için gereken tedbirleri henüz almamış, gereken adımları atmamıştır.”
İkazlarımızı Dikkate Alın
Yıllardır yapılan uyarılara rağmen hükümetin bu konuda adım atmadığını hatırlatan İl Başkanı Zerdeci, çözüm için tek yolun "eş zamanlı açıklama" olduğunu söyledi.
Zerdeci, hükümete şu sözlerle seslendi: “Çayın selameti için bu yıl yaş çay taban fiyatı açıklanması ile birlikte yeni yılın maliyetlerine orantılı kuru çay fiyatının da açıklanmasını hükümetten ivedilikle bekliyoruz.”
Çayda Adil Fiyat 44 TL Olmalıdır
Yeniden Refah Partisi Rize İl Başkanı Mehmet Akif Zerdeci, 2026 yılı yaş çay taban fiyatı talebini açıkladı. Girdi maliyetlerindeki artışa dikkat çeken Zerdeci, "44 TL’nin altındaki her rakam üreticinin emeğini görmezden gelmektir" dedi. Zerdeci, üreticinin enflasyon ve artan maliyetler karşısında korunması için "40 TL taban fiyat + 4 TL destekleme primi" olmak üzere toplam 44 TL talep ettiklerini duyurdu.
Çay Varsa Esnafın Çarkı Döner
Çayın Rize için sadece bir tarım ürünü değil, toplumsal bir huzur kaynağı olduğunu vurgulayan Zerdeci, “Çay, Rize’nin yalnızca tarımsal bir ürünü değil; alın teri, geçim kapısı ve şehir ekonomisinin omurgasıdır. Rize’de çay varsa esnafın çarkı döner, işçinin sofrası kurulur, çiftçinin emeği karşılık bulur. Aynı zamanda çay, ülkemizin temel ihtiyaç ürünlerinden biri, stratejik bir tarımsal değeri ve milli üretim gücüdür. Bugün gübre, mazot, işçilik, nakliye ve bahçe bakım maliyetleri ortadayken üreticinin emeğini yok sayan hiçbir fiyat kabul edilemez.” dedi.
Bu Bir Lütuf Değil, Hakkın Eda Edilmesidir
Müstahsilin kimsenin insafına bırakılmaması gerektiğini belirten Zerdeci, talep ettikleri 44 TL’lik rakamın ekonomik gerçeklerle örtüştüğünü ifade ederek, “Yaş çay üreticisi enflasyona ve maruz kaldığı bu maaliyetler karşısında ezdirilmemeli, kimsenin insafına bırakılmamalı, emeğinin karşılığını hak ettiği şekilde almalıdır. Bu nedenle çağrımız açıktır: 2026 yılı yaş çay taban alım fiyatı 40 TL + 4 TL destekleme primi ile birlikte 44 TL olmalıdır. Bu fiyat müstahsile bir lütuf değil aksine hakkının eda edilmesidir. Bu rakamın altındaki her rakam, üreticinin maliyetini, emeğini ve Rize ekonomisinin gerçeklerini görmezden gelmek demektir.” diye konuştu.
Adil Fiyat, Güvenli Alım
Yeniden Refah Partisi olarak "Önce Millet" ilkesiyle hareket ettiklerini hatırlatan İl Başkanı Zerdeci, sadece fiyatın değil, alım politikalarının da düzeltilmesi gerektiğini savundu. Çayda adil fiyatın yanı sıra güvenli alım ve güçlü destek politikalarının derhal hayata geçirilmesi çağrısında bulunan Zerdeci, bölge insanının hakkını savunmaya kararlılıkla devam edeceklerini belirterek, sözlerini şu şekilde tamamladı: “Çay fiyatı açıklanırken üreticinin durumu, bölgenin geleceği ve ülkenin yerli üretim ihtiyacı dikkate alınmalıdır. Yeniden Refah Partisi olarak önce millet ilkemiz doğrultusunda Rize’mizin hakkını savunmaya devam edeceğiz. Çay üreticimizin alın teri yerde kalmamalı; çayda adil fiyat, güvenli alım ve güçlü destek çayın sorunlarını çözecek politikalar derhal hayata geçirilmelidir”
